NEW VOLVO S90, ”Kafazi i sigurtë”

Shpetim Luku

Modeli i Ri Volvo S90 e vendos shoferin në zemer të experiencës së luksit.  Kompania ka krijuar një mjet  që  kombinon materialet e vecanta natyrale me teknologjinë intuitive të sofistikuar. Ky model përfaqëson një oaz të qetësisë, i prodhuar në Suedi dhe i dizenjuar përreth pozicionit të udhetimit. Eshtë një ri-përcaktim i luksit tek veturat.

 

Personaliteti dhe të rejat e Volvo S90

Në vazhdim,  do të shohim së bashku gjithashtu se cfarë e bën këtë mjet një mjet të kategorisë premium, cfarë do të tërheqë klientët ekzistues dhe të rinj drejt saj, dhe cilat janë inovacionet si më tej:

  1. Scandinavian design
  2. Sensus
  3. Drive-E
  4. IntelliSafe

 

Interiori i saj luksoz është në të njëjtën kohë një mjedis relaksues dhe një përhapje e ndërlidhjes së  botës dixhitale të shoferit. Duke i ofruar atyre teknologji të avancuara në majën e gishtave. Ndricimi dhe hapësirat gjithashtu i ofrojnë shoferit dhe pasagjerëve një sens të vërtetë të luksit..

 

Komforti i sediles është tradicionalisht një nga prioritetet më të larta.

Sediljet e Neë Volvo S 90 janë konsideruar nga burime të pavarura ndër më të mirat në treg prej shumë dekadash.

Sidoqoftë, kompania vendosi të mos vazhdojë me zhvillimin e sediljeve ekzistuese por të dizenjojë sedilje komplet të reja për gjeneratën e re të autoveturave Volvo.

“Ka të bëjë me prezantimin e gjërave që kanë kuptim me jetën e përditshme të njerëzve – më shumë se të bërit të gjërave sepse kemi mundesi- thotë David Holecek, Director of Connected Products and Services

volvo-s90-2

PERDORUESI INTERFACE

Zbavitja,  informacioni,  navigimi, sherbimet – cdo detaj intuitivisht nga Volvo Cars’ bazuar në Teknologjinë Sensus

EKRANI QENDROR

Ekrani qendror me funksion Touch është një tjetër shembull i dizajnit Skandinavn, ku forma e bukur ndjek funksionin. Ekrani disponibel 9-inch, touch screen i orientuar si portret është më tepër i përqëndruar dhe me kënd sesa tek Volvo XC90.

 

Motorri T8 Twin Engine me sistem plug-in i teknologjise hybrid pajiset nga motorri më i fuqishem Drive-E Benzine se bashku me motorrin elektrik. Eshtë motorri më i fuqishëm i prodhuar nga Volvo, duke dhënë një performancë  optimale prej 407 hp . Me motorrin T8 Tëin Engine, mjeti përdor më pak karburant dhe prodhon emetime më të ulta. Këto mjete janë gjithashtu më të mira për mjedisin.

 

INTELLISAFE

Misioni  ka qenë gjithmonë që të krijohet siguri për njerëzit. Modeli i ri Volvo S90 është i pajisur me një nivel të lartë sigurie, parandaluese dhe mbrojtëse. Ekspertët e VOLVOS e quajnë këtë përqasje IntelliSafe. Volvo e Re S90 ofron paketën e standardit të sigurisë më të lartë në të gjithë segmentin..

KAFAZ I SIGURISE

Trupi është dizenjuar për fortësi maksimale rreth ambientit të pasagjereve dhe shpërndarjen në maksimum të energjisë në zonat e përplasjes para dhe prapa.

Për të shtuar forcë dhe për të ulur konsumin e karburantit, është përdorur një sasi e madhe prej celiku Boron (celik i cilësisë ultra-të fortë), një nga tipet më të fortë të disponueshëm . Përqindja e këtij celiku Boron, e përdorur në veturën S90 është më e larta në klasën e saj. Celula ekstremisht e fortë e pasagjerëve mbron njerëzit brenda, në të gjitha llojet e përplasjeve dhe aksidenteve, duke përfshirë edhe përplasjet anesore dhe përmbysjet. Dhe kur vjen puna tek përmbysjet, një prioritet tjetër tradicional i Volvo, catia është më e fortë se kurrë.

Biznesi shqiptar gjatë një viti

 

 

Shpetim Luku

Të nderuar lexues!

Po ju sjellim për të 13-in vit me radhë Botimin Kombëtar: ”Biznesi Shqiptar: Më të Mirët 2016”. Pra u bënë 13 vite që komunikojmë së bashku rreth biznesit shqiptar dhe të dalluarve të tij. Janë 13 vite përpjekje dhe mision për të realizuar hierarkinë reale në botën e biznesit. Janë 13 vite përpjekje për të vënë në epiqendër të vëmëndjes ata që janë motorri i vërtetë lëvizës i ekonomisë: biznesmenët. Dhe na vjen mirë që tashmë ky botim është kthyer në traditë. Na vjen mirë gjithashtu që me të janë ambientuar edhe personazhet e tij. Pra biznesmenët, të cilët janë akoma më të prirur për të bashkëpunuar. Mirë na vjen edhe për faktin se ky botim ka shërbyer si model dhe si mënyrë arsyetimi dhe kënvështrimi edhe për një pjesë tjetër të medias.

Gjatë vitit 2015, 200 kompanitë më të mëdha shqiptare realizuan një total xhiroje prej 6.7 miliardë euro, ndërkohë që një vit më parë ky tregues ishte 6.5 miliardë euro.  Pak ndryshim ka edhe sa i takon treguesit të efektivitetit, teksa 200 kompanitë më të suksesshme sa i takon këtij aspekti kanë siguruar një total fitimi prej 720 milionë euro. Kurse një vit më parë ky tregues ishte 780 milionë euro.

Disi e përkeqësuar  paraqitet situata edhe në eksport. Të 100 kompanitë eksportuese më të mëdha shqiptare realizuan një total prej 129 miliardë lekë ose 930 milionë euro, ndërkohë që një vit më parë ky tregues ishte rreth 1.1 miliardë euro.

Përmirësime ka në treguesin e totalit të punësimit të 100 kompanive dhe institucioneve  më të mëdha punësuese në Shqipëri. Mjafton të shikohet që i 100-i vjet në renditjen e të punësuarve ishte me afro 399 vetë, kurse i 100-i në renditjen e sivjetme është me 523 vetë. Cka konfirmon që përpjekjet për reduktimin e punës së zezë kanë patur rezultate.

Mirëpo ajo që vazhdon të mbetet problematike është dizajnimi i biznesit shqiptar. Ka fare pak hyrje të reja në listën e 200 kompanive më të mëdha, cka do të thotë se biznesi shqiptar është i konsoliduar dhe i “kalcifikuar”. Mbizotërojnë kompanitë nga tregu u karburanteve, ndërtimit, punimeve në infrastrukturë, lojëra fati, farmaceutikë, distribucion dhe tregtim artikujsh të ndryshëm etj. Interesant është fakti se megjithëse në këta sektorë  përfaqësohen me disa operatorë në ranglistën e 200 më të mëdhenjve, sërish duket se hierarkia mes tyre është thuajse  e palëvizur krahasuar me periudha të mëparshme.  Situata ndryshon disi kur është ceshtja për fitimin. Sepse në këtë ranglistë konstatohen edhe hyrje të reja apo kapërcime në listë. Kjo tregon edhe për biznese të reja të krijuara me shkallë leverdishmerie të lartë, megjithëse këto biznese mund të mos kenë mundur të hyjnë në listën e 200 më të mëdhenjve.

Edhe krahasur me të mëdhenjtë e rajonit, performance e të “mëdhenjve të Shqipërisë” është përmirësuar. Dikur kishte diferenca të mëdha, por ata kanë ardhur duke u ngushtuar, cka tregon edhe një lloj suksesi në formalizimin e ekonomisë shqiptare.

Në përfundim, dëshirojmë të adresojmë një falenderim për të gjitha institucionet shtetërore, të cilat bashkëpunojnë me në për hartimin dhe publikimin e këtij libri.

 

Kia Sportage 2016 – Tehu i mprehur me tej!

Shpetim Luku

Eshtë një mëngjes me shi në mes të verës. Jo një mëngjes i zakontë me shi vere. Eshtë një mëngjes i ngrysur me shi që bie rrëke dhe që i ka bërë  rrugët jashtë kryeqytetit në pergjithësi akoma më të rrëshqitshme dhe të rrezikshme.

Kushte perfekte për të provuar qëndrueshmërinë në rrugë të një 4×4 të fjalës së fundit;  gjeneratën e katërt të Kia Sportage.

Kush ka thënë që e treta është e vërteta, sado të drejtë të ketë patur në përgjithësi, me siguri nuk ka patur njohuri mbi zhvillimin e këtij modeli:

Gjenerata  e katërt nuk është vetëm një hap me tej, vec kësaj është një kercim më lart.

Gjenerata e tretë e Kia Sportage, e lëvduar dhe vlerësuar nga mediat e specializuara ndërkombëtare për qëndrueshmërinë e tij, kualitetin në material, detaj dhe funksion, ofronte mbi të gjitha nje raport cmim/ cilësi/ vlerë dhe garanci që veshtirë se arrihej me të njëjtat parametra teknike dhe opsionale.

 

Kia Sportage gjenerata e katërt është ndërtuar për ta cuar këtë filozofi dhe koncept ndërtimi automjetesh të KIA-s në një ekstrem të mëtejshëm.

Me këtë model, Kia ka mprehur më tej armën e saj më të sukseshme në kategorinë e SUV kompakte.

Dizajni, materialet e opsionet, motorizimet e zgjedhura si dhe performanca e ofruar në modelin e ri,  janë projektuar për të qenë konkurues me nivelin më të lartë të së njëjtës kategori të ofruar sot.DSCN0080

Vetem 4 cm më i gjatë nga modeli paraardhes por ndjeshëm me i bollshëm dhe më me hapsire brenda, forma e tij e jashtme është më elegante dhe njëkohësisht më agresive.

Me nje dizain te pastër i cili pasqyron  tendencat më të fundit të formave dhe funksionit në industrinë automobilistike, modeli i ri ka pak  të perbashkëta me atë paraardhës.

Ne veçanti bien në sy pjesa e përparme e automjetit, krejtësisht e ridizenjuar që nga grila e motorit me ngjashmëri me hunden e tigrit – karakteristike për modelet e reja të KIA-s – deri tek fenerët me formë të mprehtë dhe me konstrukt të ri ndricimi.

Pjesa e pasme dhe vecanërisht fenerët e pasëm LED, të sjellin në mendje instiktivisht dinamikën e modeleve sportive aktuale më ekstravagante.

Interieri i Sportazhit të ri është i pastër dhe i qartë në design dhe funksion.  Mbizotëron  përdorimi i opsioneve dhe materialeve me vlerë që nga ekrani me prekje i  navigatorit dhe veshja metalike e detajeve të ndryshme të brendëshme e deri në lëkurën e përdorur për timonin, interierin dhe sediliet.

Perfshirë në paisjen e modelit në test, është një tavan panoramik xhami me hapje – hapjen do e sugjeroja në rast kohe të thatë –  i cili të sjell dritën e diellit brenda në kabinë.

Sot, me një shtypje të lehtë në butonin përkatës, xhami fshihet në heshtje nën një mbulesë pëlhure që të kursen pamjen nga lart për tek retë e zeza.

Por gjëja e parë që të vjen në mend kur ulesh brenda në Sportage është zhurma – ose më saktë mungesa e saj.

Me të mbyllur derën dhe nisur mjetin, të krijohet ndjesia se je shkëputur nga ambienti i jashtëm. Në ndihmë të kësaj qetësie me siguri vjen dhe izolimi i ri akustik që Kia ka përdorur në xhamin e parë të modelit te ri.

Me këtë ndjesi nisemi në proven time të parë me Kia Sportage të ri.

Mbas disa minutave në rrugë me taban të përzier që varionte nga asfalt i pastër e deri në gropa me thellësi të  mesme, ndjesia pasuese është: Sportage i ri ecën mbi rrugë ashtu sic duket dhe nga jashtë!

Sportiv por jo i tepruar, direkt në kthesa të shpejta por jo i parehatshëm, komod në amortizim dhe njëkohësisht i mprehtë në drejtim. Me futjen e amortizatoreve të përformancës së lartë në paisjen standart, Kia Sportge 2016 ofron një balancë të vecantë ndërmjet komoditetit, qendrueshmërisë në rrugë dhe dianamikës në drejtim, veçanërisht në rrugë me kthesa, si të pakta modele në ketë kategori.

Modeli 2.0 Diesel me 185 Kf. ofron veç të tjerave dhe program sportive drejtimi të automjetit i cili i jep lëvizjes një karakter krejt tjetër. Me aktivizimin e këtij programi, të krijohet përshtypja sikur sapo ke ngritur spirancën dhe je lëshuar nga zinxhiri.

Por kjo natyrisht hyn në llogari të ekonomisë e cila me që ra fjala në modelin 2.0 me 185 kf. dhe kambio automatike ështe vetëm 6.3 litra naftë i kombinuar në 100 km. Jo keq për nje makine 4×4 aktive që peshon mbi 1.6 ton, shkon nga 0 në 100 km. orë në 9.5 sekonda dhe kalon 200 km. në orë në qoftë se të duhet.

Keto vlera përformance e rreshtojnë Kia Sportage të ri diesel së bashku me ata pak pjestare të elites së SUV-ve të kësaj kategorie me specifikime performance të njëjta.

Për të gjithë ata që më të rëndesishme kanë ekonominë se sa përformancën në zgjedhjen e motorit, Kia ofron për Sportage 2016 edhe një motor naftë me kompakt me kapacitet 1.7 cc dhe konsum mesatar të kombinuar prej  vetem  4.7 litra ne 100 km.

Per benzinëdashësit janë gati për zgjedhje motorë benzine me injeksion direkt 1.6 GDi, 2.0 MPi dhe një alternative më sportive 1.6 GDI Turbo Benzine i cili ofron tërheqje dhe përformancë të lartë, kombinuar me kapacitet të vogel motorik.

Motorët janë të normes aktuale të Komunitetit Europian Euro 6 e cila përveç pastërtisë se ajrit dhe mosndotjes së ambientit, është gjithashtu përgjegjëse për konsum të ulët të karburantit në përgjithësi.

Pyetjes time në se këta motorë të ndërtuar sipas normave të EU kanë probleme me standartin e karburantit shitur në vendin tonë, sic dhe përmendet shpesh në publik, përgjigja i vjen e shoqëruar me ngritje supesh: Ne nuk kemi patur ndonjëhere probleme të shkaktuara nga cilësia e karburantit, as me motorët paraardhes Euro 5 dhe as me të rinjtë Euro 6 – dhe mjetet Kia janë shitur, furnizohen dhe përdoren në gjithë Shqiperinë.

Si për çdo makinë, pavarsisht nga marka nga e cila prodhohet, esenciale në mbarvajtjen e saj, janë shërbimi në kohë me filtra dhe vajra origjinale nga staf i specializuar.

I impresionuar nga paraqitja, informacionet, opsionet, përformanca e ndjesitë në udhëtim, lind pyetja e rradhës:

Sa e sigurt është e gjitha kjo? Fundi fundit kush ecën mbi 200 në orë, do siguri në frenim ose dhe në rast -largqoft – përplasje.

Përgjigja vjen e prerë; Shumë e sigurt! Me vleresimin maksimal prej 5 yjesh nga EURO NCAP – testi zyrtar europian i sigurisë së automjeteve në rrugë, Kia Sportage është një nga makinat më të sigurta sot për sot në botë.

Një nga risitë që sjell KIA në modelin e ri të Sportage është materiali me të cilin është ndërtuar trupi i tij dhe teknologjitë e përdorura në asemblim. Mbi 51 përqind e metalit të përdorur në ndërtimin e kabinës së Sportage është celik special i avancuar i fortësisë e rezistencës së lartë, i përpunuar me teknologji të avancuara të cilat rritsin stabilitetin, qëndrueshmërinë dhe sertësinë e strukturës se automjetit.

Përvec cilësisë dhe sigurisë së automjetit vete, Kia ofron për produktin e saj garancine më të gjatë dhe të plotë në vend; 5 vjet ose 150 000 Kilometra.

E gjithë kjo paketë e përmendur më sipër vjen me një çmim i cili është edhe në kete model sërisht tipik KIA.

Kia Sportage ofron një kombinim të veçantë çmim/ vlerë, i destinuar për të shërbyer atë kategori njerëzish që nuk bejnë kompromise me sigurinë e kualitetin dhe vlerësojnë e duan të kenë për vete dhe familiet e tyre më të mirën që ofrohet në përshtatje me preferencat e tyre, me çmim dhe kosto mirmbajtje të pranueshme e në raport të drejtë me çfarë ofrohet.

Në fund të këtij udhëtimi me KIA Sportage te ri, lind ndjesia çliruese që nuk është e domosdoshme të jesh i pasur mbi nivelet e normales së sotme që të kesh siguri, kualitet, përformancë e dizajn bashkëkohor në automjetin tënd.

Mundësirat e blerjes me leasing sa shkojnë e bëhen më të lehta, të shpejta e të lira për masat dhe ofrojne nivel e komoditet të lartë në lëvizje me kosto relativisht të ulet në krahasim me pak kohë me parë.

Idea për ta vazhduar udhëtimin sot në këtë ditë me shi me Sportazhin e ri ështe vërtet tunduese. Akoma më tunduese ështe idea për ta vazhduar lëvizjen e përditshme me të nesër, pasnesër e në ditët në vijim por kjo është një çështje më vete të cilën do ta flasim një herë tjetër.

 

Për të gjithë ata që janë të interesuar ta shohin e provojnë vetë Kia-n e re Sportage në Shqipëri, i vetmi vend ku mund ta bëjnë këtë është tek Artinel 95 sh.p.k. – përfaqsia zyrtare dhe ekskluzive e Kia Motors në Shqiperi që prej 16 vjetësh. Artinel 95 sh.p.k. është kompania e parë shqiptare aktive në Shqipëri në fushën e shitjes, servisimit dhe mirmbajtjes së automjeteve të reja me eksperiencë prej 25 vjetesh dhe aktualisht përfaqsues zyrtar dhe ekskluziv në vend i markave prodhuese automobilistike Kia Motors, Suzuki, SsangYong dhe Mahindra për të cilat ofron Automjete të reja të standartit më të fundit të Kmunitetit Europian, pjese të reja origjinale, Shërbim mirmbajtje dhe reparimi të autorizuar dhe specializuar dhe asistencë informacioni dhe konsulte mbi gjithshka që ka të bëje me markat e sipërpermendura.

Adresa: Artinel 95 Sh.p.k. Muçaj 1032 Vorë,Tiranë Tel.047800551 Cel. 0682020187 Email. info@kiamotors.al

 

Taksa që asfikson prodhimin vendas

 

Si po kthehet në një barrierë të rëndësishme biznesi taksa e ambalazhit? Si po frenon ajo eksportin e produkteve të ndryshme dhe si po avantazhon produktet e importit në kurriz të atij vendas?

 

Shpetim Luku

 

Mjafton vetëm një retrospektivë e thjeshtë dhe të gjithëve na vjen ndërmend një situatë paradoksale e para disa viteve. Shqipëria, një vend i pasur me ujëra, i plotësonte nevojat e konsumatorit nëpërmjet importit nga vende të tilla si Italia dhe Greqia. Më pas, investimet e biznesmeneve vendas, krijimi prej tyre i kompanive  që merren me ambalazhimin dhe tregtimin e ujit thuajse e “zhduku” fare produktin e importit nga tregu. Duke shënuar kështu një nga rastet e rralla ku beteja mes prodhimit vendas dhe atij të importit është fituar bindshëm nga i pari.

Mirëpo situate sërish ka ardhur duke ndryshuar. Ose e thënë më saktë, duke u vështirësuar për prodhimin vendas. Që nga casti që qeveria ka aplikuar taksën e ambalazhit, jo vetëm kompanive të ambalazhimit dhe tregtimit të ujit, por edhe kompanive të produkteve të tjera që përdorin ambalazh plastik iu është përkeqësuar e tashmja dhe iu është errësuar perspektiva. Pse? Sepse Shqipëria aplikon një taksë ambalazhi që është 100 lekë për kg, që e krahasuar me cmimin e blerjes kjo taksë zë afro 50 për qind të cmimit të blerjes së pipetës(që fryhet e bëhet shishe). Vende si Kosova dhe Greqia e kanë këtë taksë zero. Vende të tjera rajonale si Maqedonia apo Mali i Zi apo qoftë dhe Italia e kanë në nivele modeste. Këto praktika të ndryshme taksimi përkthehen në treg si avantazhe për njërën palë dhe dizavantazhe për palën tjetër. Cka do të thotë se me këtë nivel taksimi, kompanitë shqiptare që prodhojnë produkte të ambalazhuara me ambalazh plastic ofrojnë në treg një product që normalisht del me mim më të lartë se sa ai importit. Mjafton të përmendim si shembull që uji i ardhur nga Greqia shitet në Jug të Shqipërisë me 18 lekë për shishe, ndërkohë që kompania shqiptare duhet ta ofrojë atë me të paktën 23 lekë. E njëjta logjikë vlen pra edhe për produktet e tjera. Por ndikim akoma më të madh ka kjo taksë sa i takon ngushtimit të perspektivës së kompanive shqiptare. Në kushtet e një tregu të vogël, eksperienca e biznesit shqiptar na ka mësuar se rruga me e mirë për tu rritur është eksporti. Ka mjaft kompani shqiptare në sektorë të ndryshëm, sidomos ato të ndërtimit, që e vërtetojnë këtë teori. Sepse janë ideuar e ndërtuar me largpamësi, janë krijuar të pajisura me fuqi konkuruese për tregje më të mëdha se sa ai i Shqipërisë. Dhe deri tani mjaft suksesshëm, aq sa vështirësitë e tregut shqiptar i kanë komensuar me tregje të tjera të reja të fituara. Mirëpo këtë nuk mund ta bëjnë dot kompanitë e tregtimit të ujit apo kompani të tjera prodhimi që përdorin ambalazhin plastic. Jo për arsye të cilësisë së produkteve, sepse ajo është shumë e mirë. Jo për arsye të moskalkulimit të mirë të kostove të prodhimit sepse edhe atë dijnë ta bëjnë menaxherët e tyre. Por thjesht sepse taksa e ambalazhit e zhbalancon situatën në dëm të tyre. Kemi të bëjmë pra me arsye subjective, me barrier artificial biznesi që në një të ardhme të afërt do të bëjnë të mundur që të fitojë sërish terren produkti i ardhur nga importi. Kur qeveria shqiptare vendosi aplikimin e kësaj takes argumentimi i saj ishte nevoja për eleminimin e ambalazhit plasik, si një armik i mjedisit. Një pretendim i drejtë, një qëllim i mirë, por që fatkeqësisht nuk mund të përmbushet nëpërmjet kësaj takse. Sepse nëse në vit shiten psh 100 milionë shishe ujë, sërish aq ose edhe më shumë do të shiten. Cështja shtrohet nëse do shitet ujë Greqie, ujë Italie apo ujë Shqipërie?! Cështja shtrohet nëse do të lejojmë të përmbysim sërish raportet në treg?! Dhe nëse kemi disponimit ti japim frymëmarrje biznesit, duke e lejuar të hedhë sytë nga eksporti, duke konkuruar si I barabartë me të tjerët?

Sepse mbrojtja e mjedisit mund të realizohet edhe me një mori mënyrash të tjera.

Kush i vesh shqiptaret?

 

Zara dhe Lc Waikiki më të preferuarat

Perfytyroni pak dëshirën e ethshme të njerëzve për të bërë shopping, kthimin e tij në një passion dhe mani dhe nga ana tjetër alternativat e panumurta. Që përmbidhen ne boutiche, qendra tregtare, dyqane të specializuara marke, dyqane ku shiten lloje të ndryshme veshjesh pa profilizim të qartë, tregje të përqëndruara etj etj. Imagjinoni pra se cfarë detyre e vështirë është të gjesh veshjet e duhura, në raport me kërkesat dhe buxhetin tënd, sa i koklavitur është orientimi në këtë “pyll” të pafund alternativash e mundësish.  Megjithatë egziston një mënyrë për të parë se kë preferojnë më shumë shqiptarët. Për të identifikuar se kush janë ata dyqane që “veshin” më së shumti qytetarët e këtij vendi. Dhe kjo është xhiroja vjetore e realizuar. Nga qindra subjekte që mund të jenë me natyrë aktiviteti tregtimin e artikujve të veshjes, vetëm dy kompani janë ato që renditen ndër më të mëdhatë e biznesit shqiptar. Këto janë Inditeks Albania, kompania që merret me tregtimin e artikujve të markave Zara, Massimo Dutti dhe  Pull&Bear dhe Lc Waikiki. Të dy kompanitë përgjatë vitit 2015 kanë realizuar një aktivitet vjetor në nivelin respektiv të 1.9 dhe 1.6 miliardë lekëve duke e ekspozuar kështu si dy nga vendet më të preferuara për blerje nga ana e konsumatorëve shqiptare. Jo vetëm kaq, por edhe fitimet e kompanive janë shumë të mira, cka tregon se nëpërmjet veprimtarisë së tyre të gjitha palët janë të kënaqura. Të kënaqura janë biznesmenët që ushtrojnë këtë aktivitet sepse llogaritë iu kanë dalë mirë, por të kënaqur janë edhe blerësit për cilësinë e produkteve që kanë blerë.

 

Kosova diskriminon profilet e llamarinës së Shqipërisë

 

Produkti i Shqipërisë duhet të paguajë taksë doganore 10 për qind, i Kosovës jo.

 

Shpetim Luku

Realiteti  i marrëdhënieve ekonomike mes Shqipërisë dhe Kosovës vazhdon të pasurohet me fakte të reja, ku njëri vend diskriminon biznesin e një vendi tjetër dhe anasjelltas. Edhe profilet e llamarinës apo sic quhen në gjuhën profilet tubolare të hekurit dhe llamarinës, të prodhuara në Shqipëri diskriminohen prej shtetit kosovar. Këto produkte prodhohen nga një sërë kompanish në Shqipëri. Por lideri i këtij tregu është Pap Metal Impex. Një kompani e mirëorganizuar, një kompani që për vitin 2015 pati një xhiro biznesi prej 12-13 milionë euro, një kompani që investon sistematikisht për rritjen e kapaciteteve prodhuese dhe përpunuese. Si cdo kompani e konceptuar dhe e ndërtuar me vision e me fuqi konkuruese,  edhe Pap Metal Impex e ka kuptuar se tregu i Shqipërisë është i vogël, aq me tepër me vështirësi sa i takon investimeve publike dhe private. Ndaj dhe i ka kushtuar një pjesë të vëmëndjes së saj eksportit. Dhe ia ka dalë të ketë sukses në vende të rajonit sikurse është Maqedonia apo Mali i Zi. Mirëpo në mënyrë paradoksale kjo komani nuk ka mundur të futet në Kosovë. Dhe arsyeja është fare e thjeshtë dhe banale. Kosova aplikon për këtë lloj produkti një taksë dognore prej 10 për qind. Kjo ndopdh në një kohë, kur i njëjti produkt, i ardhë nga Kosova në Shqipëri nuk i nënshtrohet asnjë lloj takse doganore. Kjo ka sjellë për pasojë faktin që profilet tubolare të hekurit dhe llamarinës të ardhura nga Kosova të jenë të pranishme dhe konkurente në tregun e Shqipërisë. Ndërkohë që në tregun e Kosovës produkti vendas i këtij lloji është pa asnjë konkurencë nga Shqipëria. Nga ana e operatorëve dhe specialistëve gjykohet se diferenca prej 10 për qind, e takses doganore që paguhet në kufirin e Kosovës, por jo në atë të Shqipërisë është mëse  e mjaftueshme për të bërë diferencën në treg.

Në këtë mënyrë, profilet tubolare i bashkangjiten asaj morie produktesh apo mallrash që kanë hasur probleme në tregjet reciproke. Dhe që dëshmojnë se klima e bashkëpunimit dhe e të bërit biznes në vendet tona është shumë larg asaj që duhet të jetë normalisht. Le të kujtojmë për një cast atë që ngjau jo shumë kohë më parë me qumeshtin Primalat, të cilin e nxorën nga tregu në mënyrë shumë të dyshimte, ndërkohë që ai kishte arritur të siguronte deri në 20 për qind të tregut të Kosovës. Telashe të herëpashershme kanë patur edhe produkte të tilla që janë të pranishme fuqishëm në Kosove si cimento apo tullat. Por edhe produktet e Kosovës nuk kanë qenë të imunizuara nga problemet me Shqipërinë, sikurse mund të përmendim ato të krijuara me miellin, patatet apo barnat mjekësore. Probleme këto që dëshmojnë se ka akoma shumë punë për të bërë mes qeverive për të ndërtuar një mjedis të unifikuar biznesi.

Dhjetë idetë brilante të biznesit shqiptar në 25 vite

 

 

Shpetim Luku

 

Përpara 25 viteve, atëhërë dhe kur nisi rrugëtimi drejt një sistemi të ri ekonomik, bazuar në inciativën e lirë, ata ishin të barabartë me të tjerët. Mirëpo tani kanë krijuar një hendek tejet të madh pasuror. Në hierarkinë shoqërore, të ndërtuar mbi bazën e pronësisë materiale ata janë padyshim në top listë. Por, po ashtu, në top listë janë edhe sa iu takon hirearkisë së njerëzve të admiruar nga të tjerët. Nuk e kemi fjale për atë kategori njerëzish që janë bërë të pasur duke grabitur e shfrytëzuar prona të të tjerëve apo prona publike për interesin e tyre personal. Nuk e kemi fjalën as për atë kategori njerëzish, që pasurinë e tyre e kanë shumëfishuar duke qenë protagonist të evazionit fiskal. Apo duke bërë korrupsion e kontrabandë. Nuk e kemi fjalën as për persona që kanë shpërdoruar detyrën publike në këmbim të milionave e pastaj janë transformuar në “biznesmenë” As edhe për persona, që normalisht kanë statusin e biznesmenit të dështuar, por të njeriut të pasur. Por e kemi fjalën për atë kategori njerëzish që janë bërë të pasur prej dy karakteristikave themelore që duhet të ketë një person që i futet kësaj rruge: idesë së mirë dhe aftësisë për të menaxhuar atë cfarë lind pas idesë. Ne kemi seleksionuar 10 ide biznesi, 10 veprime biznesi, të cilat kur i shqyrton sot me ftohtësi dhe  logjikë racionale nuk ka se si të mos ngjallin impression. Dhe ja cilat janë ato.

1.DIGITALB

Ka një rregull shumë të thjeshtë se si të funksionosh në kapitalizëm. Duhet të  ofrosh një produkt ose shërbim. Kurt ë gjithë vrisnin mendjen se cfarë produkti duhet ti ofronin tregut, ose cfarë produkti nuk kishte hyrë në treg, mendja e Dritan Hoxhës punonte në “korsi” tjetër, ku nuk i shkonte mendja askujt. Kur zhvilloheshin mbledhjet e KKRRT-së, nën drejtimin e ishkryetarit të atëhershëm Sefedin Cela kembëngulja e Dritan Hoxhes ishte miratimi i ligjit për transmetimet dixhitale. Dhe kur merrte përgjigje jokopetente nëpër këto mbledhje reagimet dhe shpërthimet e tij intensifikoheshin. Tani që Digitalb është realitet dhe për këdo është e qartë si funksionon,  kuptohet lehtë pse Dritan Hoxha reagonte në mënyrë të vrullshme e me njefare ankthi e nervozizmi kur nëpunësit e shtetit shfaqnin skepticizëm për idenë e tij.  Të tjerët nuk e kuptonin e skishin sit a kuptonin ndërkohë që Ai kishte të qartë të gjithë planin, nga A deri tek ZH. Pra, kishte si qëllim që të gjitha familjeve shqiptare, bareve e lokaleve tiu ofronte një product mjaft të vlefshëm. Ndërkohë, kalkulimet i kishte bërë për një treg mbarëshqiptar, që do të thoshte një treg mbi 6 milionë shqiptar. Nëse i referohemi realitetit të sotëm të Digitalb-it, atëhere kuptohet që kemi të bëjmë me një kompani, e cila e ka vlerën e biznesit në treg(oferta reale për blerje) 140-160 milionë euro. Pa llogaritur ketu faktin se përgjatë gjithë viteve të egzistencës së tij deri më tani, Digitalb ka qenë një nga kompanitë më rentabël shqiptare. Ja pra se si një ide biznesi, origjinale apo e huazuar ska rëndësi, por e kuptuar dhe e implementuar më së miri, e mbi të gjitha shumë e ndryshme nga bizneset e tjera ,u shpërblye me një ecuri të pazakontë në treg. Duke tejkaluar ndoshta edhe pritshmëritë më larta të krijuesit të saj.

  1. Shitja e Ish-Bankës Amerikane të Shqipërisë

Sot ky emër i përket historisë së bankingut shqiptar. Sepse është Intesa Sao Paolo banka që ka zenë vendin e saj. Mirëpo mënyra se si u krijua Banka Amerikane e Shqipërisë dhe për më tepër, mënyra dhe cmimi i saj i shitjes përbëjnë një veprim spektakolar biznesi. U themelua si bankë me një capital prej 5 milionë dollarësh e pas disa viteve aktivitet u shit me një cmim prej 180 milionë dollarësh. Mënyra si u zhvilluan me pas ngjarjet në sektorin bankar, kriza që përfshiu këtë sector në të gjithë botën, por edhe në Shqipëri, rritja e kredive të këqija dhe problematike nga ana e bankave në Shqipëri tregon se bankave aktuale, midis të tjerave edhe pasardhëses së BASH-it, poi u “mpihen dhëmbët” ndërsa ish-drejtuesit dhe menaxherët e BASH-it volën fryte të mira nga marrja e vendimit të duhur në kohën e duhur.

3.SIGAL, nisi me 300 mijë USD, sot vlerësohet mbi 100 milionë Euro

 

Shumë “peshë” ka shtuar gjatë aktivitetit të saj edhe kompania e sigurimeve, SIGAL. E themeluar edhe kjo rreth 15 vite më parë, kur ligji për tregun e sigurimeve parashikonte një kapital themelues prej 300 mijë dollarësh, kompania ka rritur praninë e saj në tregun e sigurimeve, duke ia dalë mbanë që të jetë udhëheqës i fushës më vazhdimësi. Nisi si inerci profesionale e ish-drejtorit të INSIG-ut të Tiranës, Avni Ponarit, të cilit i duheshin edhe disa partnerë të tjerë. Por që nuk e pati fare të vështirë t’i gjente. Rezultatet do të ishin të larta. “SIGAL” do të arrinte deri aty sa pjesa e tregut që i korrespondonte atij të lëvizte nga 27- 30%. Kurse totali vjetor i primeve të mos zbriste asnjëherë nën 12 milion dollarë. Po kështu edhe fitimi vjetor, i ndarë mes aksionerëve, apo i riinvestuar të “saldohej” në kuotën jo më poshtë se 2 milion dollarë. Dhe do të vinte edhe momenti, kur kompania do t’i nënshtrohej një vlerësimi objektiv, të cilin nuk e bën askush më mirë sesa ai që dëshiron të bëhet pjesë e saj nëpërmjet blerjes së aksioneve. Në vitin 2003, Fondi Shqiptaro-Amerikan i Ndërmarrjeve bleu 13% të aksioneve të kësaj kompanie, kundrejt një çmimi prej 1.5 milion dollarë. Çka do të thotë se 4 vite më parë, “SIGAL” kishte një vlerë të përafërt prej 15 milion dollarësh. Dhe nuk duhet harruar se bëhet fjalë për një çmim të 50-fishuar, vetëm 4 vite pas themelimit të aktivitetit. Por vlera e kompanisë do të vijonte të rritej. Pas procesit të mbikëqyrjes, në të gjitha kompanitë shqiptare të sigurimeve, austriakja UNIQA, vendosi të bëjë pjesë të sajën “SIGAL”-in. Fillimisht mori 1% të aksioneve i mori për 4 milion euro, por shitja reale e një pjese të mirë të aksioneve të kompanisë shqiptare u realizua pas 3 vitesh. Atëhere kur tregu i sigurimeve do të ishte më i madh  dhe ku pjesa e “SIGAL”-it gjithashtu është më e madhe.Në këtë mënyrë Unica Group bleu 68.7 % të aksioneve, duke e konsideruar këtë transaksion si një biznes të shkëlqyer.  Sa ishte çmimi i kompanisë  në momentin, kur u bë kalimi i paketës dominuese të aksioneve tek UNIQA? Edhe sot e kësaj dite nuk ka një cmim të deklaruar të shitjes së SIGAL-it, por ajo që mund të thuhet me siguri është se në bazë të treguesve e parametrave financiarë, kjo kompani sot ka një vlerë tregu prej 100 milionë euro.

  1. Krijimi i Qendrës Tregtare UNIVERS(QTU)

Nëpërmjet krijimit të QTU-së, Samir Mane u bë themeluesi i qendrave tregtare në Shqipëri. Aq i madh ishte suksesi i saj, sa kjo qendër shërbeu edhe si katalizator i një sërë investimesh të tjera në këtë sektor. Brenda një harku të shkurtër kohor, QTU u bë me një numur të konsiderueshëm simotrash dhe konkurentesh. Dhe ashtu sic ka meritën e stimulimit të investimeve në sektorin e retailit, po ashtu QTU-ja ka edhe “mëkatin” e tundimit të mjaft investitorëve në këtë fushë, të cilët gabuan në përllogaritje e për rrjedhojë sot janë pronarë qendrash tregtare të falimentuara. Ndërkohë që QTU, si për të përforcuar ligjin e parë të marketingut, atë të avantazhit të të qënit i pari në një biznes, vazhdon sërish, e patrazuar, rrugën e saj të suksesit, a thua se vendi nuk është super i bombarduar në këtë sektor me investime kapitalesh.

  1. EHW, 23 vite aktivitet, 1000 herë shtim kapitali

Edhe kompania e përpunimit të mishit EHW renditet ndër kompanitë më të mira shqiptare të këtyre 25 viteve. Ndoshta si ide biznesi mund të mos jetë shumë e sofistikuar, por sidoqoftë ajo e ka largpamësinë e saj. Së pari, sepse përpjekjet e krijuesit të saj, Luan Leka janë përqëndruar tek ringjallja e një tradite, që dikur egzistonte dhe për të cilën kishte nostalgji, sikurse ishin prodhimet e sallamit. Jo më kot edhe sot e kësaj dite thelbi i spoteve të publicitetit nga mjaft kompani të kësaj fushe tentojnë pikërisht në këtë aspekt: pra tradita shqiptare. Dhe së dyti, nëpërmjet menaxhimit të shkëlqyer, prodhimeve me cilësi dhe harmonisë me cmimet kompania ka siguruar cdo vit parametra të tillë që sot ia kanë shumëfishuar 1000 herë vlerën e kapitalit themelues të saj Dhe aq i fortë është Luan Leka në idenë dhe aftësitë e tij menaxhuese, sa këtë e tregon më së miri fakti se edhe tregut i janë bashkuar ndër vite dhjetra kompani të tilla, EHË ka ruajtur kurdoherë vlerën e liderit të tregut. Dhe njëkohësisht, vlera e kompanisë ka ardhur vetëm në rritje

  1. TOP Channel, e vetmja media shqiptare me fitim

Edhe Top Channel është vepër e të ndjerit. Dritan Hoxha. Sigurisht, nuk është televiozioni i parë shqiptar sa i takon kronologjisë kohore, por ama është televizioni i parë dhe ndoshta i vetmi që është ndërtuar dhe funksionon mbi bazën e ligjesive klasike të tregut të medias.  Rezultati mund të përmblidhet në disa statistika domethënëse. Rreth 500-600 të punësuar si askund tjetër, një e ardhur mesatare vjetore që vërtitet në 10-15 milionë euro dhe e gjitha kjo në saj të audiencës së krijuar. Pasi të vjelësh reklama duhet të kesh të fortë argumentin kryesor që ta mundëson atë: audiencën. Edhe sa i takon vlerës së tregut Top Channel është rivlerësuar shumë. Qarkullojnë fjalë për dhjetra milionë euro ofertë për blerjen e tij, pavarësisht se drejtuesit dhe pronarët aktuale të saj nuk e kanë parë të udhës tjetërsimin e pronësisë së tij.

  1. Spitali Amerikan, 70 milionë euro ofertë blerjeje

 

Spitali Amerikan sa i takon jetëgjatësisë nuk ka shumë vite aktivitet. Ose ndryshe mund të themi se aktiviteti i saj ka nisur në kulmin e konsolidimit të biznesit shqiptar. Mirëpo është një ide biznesi që është verfikuar si tejet utilitare dhe interesante. Duke shfrytëzuar degradimin e shërbimit public shëndetësor nga njera anë, dhe nga ana tjetër dëshirën e njerëzve për tu kujdesur për shëndetin e tyre, Spitali Amerikan lindi si një ofertë e shkëlqyer për përmbushjen e këtij qëllimi. Tashmë pacientët dhe qytetarët nuk mund të ankohen për cilësi shërbimi në Shqipëri sepse alternativën që e siguron dhe garanton këtë e kanë. Dhe në fakt ata që zgjedhin Spitalin Amerikan si kujdestarin e shëndetit të tyre sa vijnë e shtohen nga viti në vit. Në seciliv vit, aktiviteti i Spitalit Amerikan është më i lartë se sa viti paraardhës. Ndërkohë, performance e shkëlqyer e saj ka rënë në sy edhe të blerësve të ndryshëm që kanë ofruar 70 milionë euro për të marrë paketën e aksioneve. Mirëpo, si një punë e nisur mirë dhe me perspektivë të mirë, ajo ska asnjë arsye të ndërrojë duar pronarësh.

  1. 15 katëshi një veprim i bukur biznesi

Njeriut I ndodh shpesh të ndodhet përpara situatave të komplikuara ku duhet të marrë një vendim.  Në një situatë të tillë u ndodh edhe Ram Geci, ku për arsye të ndryshme kompania e punimeve në infrastrukturë nuk kishte më atë shkëlqimin e viteve më parë. Mbetet ose të dalësh në pension duke qenë i pasur, ose të shqyrtosh realitetin për të startuar sërish në fushën e biznesit, por në një sektor të ri. Pikërisht gjetja e “truallit” të ri është cështja më e vështirë. Sepse, nëse sot ka kushedi sa biznesmenë shqiptarë që janë në vështirësi të mëdha, kjo ka ardhur pikësëpari nga dëshira e tyre për të diversifikuar veprimtarinë, por që në fakt, kjo manovër i ka ekspozuar para rriskut. Kurse Ram Geci gjatë gjithë karrierës së tij si biznesmen kishte preferuar aktivitetin e specializuar: rikonstruksionin e rrugëve. Dhe kur i erdhi moment që duhet të ndryshonte natyrë aktiviteti, ai bleu 100 për qind Hotel Tiranën, duke zgjidhur kështu njeherë e mirë cështjen e perspektivës në biznes.

  1. Shitja e grupit mediatik nga Edisud s.r.l

Grupi mediatik Edisud s.r.l që përfshinte në gjirin e tij Gazeta Shqiptare, televizionin Neës 24, radio RASH dhe ëebsitin Balkan Ëeb iu shitën dy biznesmenëve Irfan Hysenbelliu dhe të ndjerit Artan Santo për një shumë prej afro 6.5 milionë euro. Shumëkush u habit se si ishte e mundur të shpenzoheshin kaq para, ndërkohë që sipas tyre një rrugë më efikase mund të kishte qenë krijimi i mediave nga fillimi. Pa i hyrë shumë debatit nëse është më mirë njëra rrugë apo tjetra, veprimi që kreu shoqëria italiane është shumë impresionues. Sepse ajo tregon se nëse dëshiron të jesh profesionist, nëse dëshiron të funksionosh si profesionist, atëhere ska asnjë shans që puna jote të jetë pa vlerë tregu. Ky grup mediatik lindi diku nga viti 1994 nëpërmjet botimit në Shqipëri të Gazeta Shqiptare, e cila ishte një risi për shtypin e shkruar të asaj kohe. Dizajni modern dhe rendja pas lajmit ishin një praktikë pune që shërbyen si katalizator edhe për pjesën tjetër të medias shqiptare. Me pas u ngrit radio Rash e më pas News 24, si i pari television informative në Shqipëri. Pas saj Balkanëeb, si i pari ëebsit. Kështu pra, një sipërmarrje që nisi në kuptimin figurative me një kompjuter, arriti të “shtojë peshë” e të shitet me afro 6.5 milionë euro. Ndërkohë që regjizori dhe dirigjenti i saj, gazetari Carlo Bollino, me sipërmarrjen e re në krye të grupit tjetër mediatik po tregon se në media, sin ë cdo punë tjetër duhet operuar me profesionalizëm që të mos ndjehesh asnjehërë i zhvlerësuar dhe i papërfillur prej tregut.

  1. NOBIS WELLNES Center

Në Shqipëri mund te ketë mijëra biznese më të mëdha se sa qendra NOBIS WELLNES Center. Vetë themeluesi i saj, Behar Malaj dhe partnerët e tij mund te kenë cdo biznes tjetër që realizojnë aktualisht më të madh se sa kjo e Nobis-it. Edhe vetë si project biznesi nuk është fort origjinale, por e imituar nga vende të tjera të zhvilluara. Por ama është një ide biznesi që i ka tejkaluar pritshmëritë edhe të pronarëve të saj. Është një ide, një biznes dhe një object i kërkuar shumë. Sepse, vetëm pishina dimërore që ka ky kompleks nuk bazohet në klientë që e shfrytëzojnë atë për luks apo si koshiencë për mirëmbajtjen e trupit. Ns i hedh një sy përbërjes së personave që vizitojnë këtë qendër, sidomos pishiën e saj, shumica janë nga ata që kryejnë rehabilitimin postraumatik. Nga ata qe e kanë pishinën sugjerim mjeku për reduktimin e pasojave të ndryshme. Dhe ku con nëpër mend, se ndërsa numri i tyre shtohet, kurse objektet e kësaj natyre janë me pakice, atëhere ideja e krijimit të Nobis WELLNESS Centër bëhet akoma më simpatike. Vetëm fakti që tashmë kjo qendër numuron rreth 1100 kontrata klientësh e vërteton më së miri këtë.

 

Apeli “Mektrin Motors-it“:“Cmonto“ Land Rover-in dhe Jaguar-in

 

Kompania e tregtimit të makinave Mektrin Motors humbet gjyqin në Gjykatën e Apelit. E ndjerë viktime e një padrejtësie nga vendimi i shkallës së parë, e cila e ndalonte këtë kompani të merrej me dy markat Jaguar dhe Land Rover, ajo e ka ankimuar vendimin në Gjykatën e Apelit. Mirëpo edhe në këtë Gjykatë ka dalë e humbur, pasi trupi gjykues, i kryesuar nga Alaudin Malaj, la në fuqi vendimin e shkallës së parë. Në këtë mënyrë, sipas vendimit të formës së prerë të Gjykatës së Apelit, Mektrin Motors-it i ndalohet:

 

– të përdorin logot e brandit

 

– të importojë makina të brandit

 

– të importojë pjesë këmbimi të brandit

 

–  Të ofrojë garanci për automjetet e kësaj marke

 

– të ofroje shërbime për makinat e brandit

 

Para dy ditëve filloi zbatimi i vendimit dhe nga ambientet e Mektrin u hoqën logot e brandit

 

Ndërsa dje, u hoq makina e markës Jaguar & Land Rover e ekspozuar në Rinas,

Duket pra se më Shqipëri po reduktohet hapësira e anarkisë dhe po fillojnë të zbatohen standartet ndërkombëtare, duke u respektuar të drejtat e kompanive për mbrojtjen e ekskluzivitetit

 

Shumë kompani të njohura ndërkombëtare, që përfaqësojne nivele teper te larta te teknologjise dhe teknikes, janë tepër të shqetësuara nga përdorimi i paautorizuar i logove dhe stemave te tyre nga firma të paautorizuara në territorin e Shqiperise. Kudo nëpër rrugët e Shqiperisë mund të shohësh logot e Mercedes, Land Rover, BMË, Volksëagen, BP, Shell, etj. Një fenomen i tillë, jo vetëm që dëmton imazhin e këtyre gjigandëve ndërkombëtare, por edhe ul në mënyre të konsiderueshme reputacionin e tyre, duke krijuar përshtypjen e gabuar që standartet e ulta të ofruara nga ofruesi i ketyre produkteve, janë të aprovuara nga prodhuesit.

 

Për të frenuar këtë “vjedhje’ të të drejtave të distributorëve të autorizuar prej tyre në territorin e vendit, disa prej këtyre kompanive kanë filluar proçese gjyqesore ndaj “uzurpuesve” të emrit të produkteve të tyre.

 

Kohët e fundit këtë hap ndërmori Konzerni British Petroleum, për mbrojtjen e emrit të produkteve të tij Castrol dhe BP nga shpërdorimi që i bëhej nga mjaft firma të paautorizuara shqiptare.

Një hap tepër të rëndësishëm të kësaj natyre, ka ndërmarrë kohët e fundit “Jaguar Land Rover”, prodhuesi i mirënjohur i automjeteve premium “Jaguar”, “Land Rover” dhe “Range Rover”; i cili ka fituar proçeset gjyqesor ndaj kompanive të paautorizuara shqiptare te vendosura kryesisht në aksin Tiranë-Durrës.

Vendimi i gjykatës, iu heq këtyre kompanive të paautorizuara jo vetem të drejten e përdorimit të stemave dhe logove të markës së mirënjohur, por edhe iu ndalon përfundimisht importin e automjeteve, pjesëve të kembimit origjinale, mbajtjes së garancisë dhe deri edhe riparimin dhe mirëmbajtjen e automjeteve të kësaj marke prestigjoze

“Drejtor dogane apo pronar terminali privat doganor”?!

 

Drejtuesit e 8 kompanive kosovare i drejtohet me nje leter kreut te Doganes se Kosoves, Agron Sadiku

 

Drejtuesit e 8 kompanive kosovare që merren me importin dhe tregtimin e produkteve shqiptare në territorin kosovar i kanë dërguar një letër proteste kreut të Doganës kosovare, Agron Sadiku. “A jeni drejtor dogane apo pronar i terminalit doganor të Prizrenit”- e pyesin nëpërmjet letrës së tyre Presidentët e kompanive.  Duket se kemi të bëjmë me reagimin e disa biznesmenëve të revoltuar, të mërzitur, të dëshpëruar e lodhur nga improvizimet pa fund që bën Dogana e Kosovës për produktet që vijnë nga Shqipëria. Duke krijuar kështu pengesa të panumurta, duke krijuar barrier, të cilat kanë efektin që e kthejnë distancën e afërt të tregut Kosovar nga avantazh në dizavantazh. Sepse ti detyrosh kompanitë që të dërgojnë cdo kamion të tyre në terminalin doganor privat të Prizrenit do të thotë që tiu rrisësh atyre jo vetëm kostot financiare por edhe ato kohore. Dhe pastaj ndodh që mallrat serbe e arrijnë tregun e Kosovës më shpejt se sa ata nga Shqipëria, pavarësisht se distanca e Beogradit nga Kosova është rreth 500 km, kurse ajo e Shqipërisë vetëm 200 km. Sipas drejtuesve të kompanive Besimi Commerce, Korabi shpk, Capital Invest sh.p.k, Ronex NSHT, Dalmat NSHT, Jusuj Metal, Ndertimi dhe Ardi Com, situata është bërë aq e paqartë dhe konfuze sa protestave të herëpashershme të tyre drejtuesit e doganës iu përgjigjen cdo herë në mënyrë të ndryshme. Të penalizuar në të drejtën e të bërit biznes drejtuesit e këtyre kompanive e quajnë jo vetëm të pakuptimtë, por një veprimtari me logjikën e zhvatjes së bizneseve mënyrën e të vepruarit të doganës. Aq sa me të drejtë ata dyshojnë nëse drejtuesi actual i doganës është kreu i një institucion shtetëror apo punon për llogari të një terminali privat doganor.

Biznesi kosovar, Ramës: Ja c’na shqetëson

 

Ndërsa kamionët e “Besimi Comerc” ngarkoheshin me tullat e Kid Alb, drejtuesit e saj “ngarkonin” kokën e kryeminstrit shqiptar me problematikë. Që për hir të së vërtetës nuk është e pakët.

Shpëtim Luku

Besim Gashi është një biznesmen nga Kosova, president i kompanisë Besimi Comerc. Thelbi i aktivitetit të kompanisë së tij është distribuimi i produkteve të ndryshme që shërbejnë si lëndë të para për ndërtimin, sikurse janë tullat, cimento, hekuri etj. Për dy gjëra është tejet krenar Besim Gashi. Së pari, sepse kompania e tij ka arritur që nëpërmjet tregtimit të produkteve që I importon nga Shqipëria të jetë një nga kompanitë kryesore të këtij lloji në Kosovë. Nga ana tjetër, duke shpërndarë e tregtuar artikuj të importuar nga Shqipëria si tullat e Kid-Alb-it, cimenton e Kruja Cement apo hekurin e Kurumit,  “Besimi Comerc” ia ka dalë mbanë ti ngushtojë së tepërmi terrenin produkteve analoge, por që vijnë kufiri tjetër i Merdares, pra nga Serbia.

“Edhe ne kemi punuar fort, por ama na ka nderuar edhe cilësia e produkteve”-shpjegon Besim Gashi duke dhënë në një farë mënyre edhe recetën e suksesit të deritanishëm të kompanisë së tij, por edhe kompanive shqiptare me të cilat bashkëpunon. Dhe ne fakt statistikat janë kokëfortë. Kid Alba ka mbi 40 për qind të tregut të saj eksportin në Kosovë, Fabrika e Cimentos po kështu. Por edhe Kurum është një eksportues i fuqishëm dhe të tre këto kompani apo edhe të tjerat kanë gjetur tek “Besimi Comerc” një partner të mirë, korrekt, serioz, e të besueshëm.

Mirëpo si shpjegohet që produktet serbe vazhdojnë të tregtohen në Kosovë ndonse produktet shqiptare kanë avantazhin edhe sa i takon cilësisë edhe sa i takon kostove të transportit?! Pasi një kamion i ardhur nga Serbia duhet të bëjë një distancë vajtje ardhje 1000 km, kurse ai nga Shqipëria rreth 400 km? Arsyet janë tërësisht subjektive, Kryesisht arsye që lidhen me praktika korruptive, praktika zhvatëse për biznesin, që në analizë të fundit cojnë në rritjet e kostove të tij. Duke ia zbehur së teprmi produkteve shqiptare avantazget konkuruese. Pikërsht për të gritur një problematikë të tillë, Besimi Gashi, së bashku me drejtuesit e tjerë të kompanisë së tij shfrytëzuan rastin e një vizite të kryeministrit shqiptar Edi Rama në një nga fabrikat partnere të “Besimi Comerc” në Shqipëri. E ndërsa kamionët e kompanisë kosovare ngarkoheshin me tullat e Kid Alb-it, drejtuesit e “Besimi Comerc”  në një bashkëbisedim me kryeministrin shqiptar po shpalosnin problematikën me të cilën hasnin dhe që i pengon ata të tërheqin akoma më shumë produkte “ Made in Albania”. Tre janë arsyet që do të krijonin kushtet për një eksport edhe më të madh.

Së pari është heqja e tarifës së terminalit doganor në Prizren. Kjo është një praktikë tërësisht e panevojshme dhe e dëmshme për biznesin, e cila përvec kostos financiare ka edhe kosto kohore. Sepse pastaj i bie që 500 km rrugë nga Serbia për në tregun kosovar të bëhen me shpejt se sa 200 km rruge nga Shqipëria vetëm prej pengesave kohore.

Së dyti, heqja e tarifave të skanimit për cdo kamion që shkon në Kosovë. Kur praktika e koncensionit të skanimit të mallrave ishte në process e sipër pak vetë e imagjinonin dhe perceptonin ndikimin real negative të saj. Tani që ajo ka filluar zbatimin e saj, është dëshmuar si një barrierë reale për biznesin, pikërisht sepse I rrit kostot.

Nga ana tjetër edhe përfundimi i rrugës së Arbrit do ta shkurtonte akoma më shumë distancën për në tregun e Kosovës, do ulte kostot e për rrjedhojë do tiu rriste fuqinë përballëse produkteve shqiptare me ato serbe.