A ia vlen që një biznesmen të bëhet politikan?

 

Shpëtim Luku

 

Zgjedhjet e qershorit po afrojnë dhe në dyert e shumë biznesmenëve ka arritur oferta e partive të ndryshme politike për ti inkuadruar ata në politikë. Por a ia vlen që një biznesmen shqiptar ti përgjigjet pozitivisht kësaj oferte?

Ti japësh përgjigje kësaj pyetje nuk është fare e thjeshtë sepse gjithkush mund të ketë këndvështrimin dhe opinionin e tij në raport me këtë cështje. Vetë ata, të cilëve iu është drejtuar oferta, mund të përdorin arsyetime nga më të ndryshmet. Mund të gjejnë argument pro, por mund të rreshtojnë edhe një sërë argumentash kundër, kur i duhet të refuzojnë ftesa të tilla. Ndërsa ne do të përpiqemi ti japin një përgjigje pyetjes së mësipërme duke  iu referuar retrospektivës sepse historia e rektutimit të biznesmenëve në politikë nuk filloi sot. E kaluara është si një galeri që përmbledh në gjirin e saj biznesmenë, për të cilët kalimi në politikë rezultoi një hap i pamenduar mire deri në fatalitet. Ndër të parët biznesmenë që u inkluduan në politikë ishte biznesmeni i hidrokarbureve Shyqyri Duraku. I zgjedhur si deputët në legjislaturën 2005-2009, ai ishte në atë kohë një ndër protagonistët më të spikatur në biznesit të hidrokarbureve. Mirëpo mandatin e deputetit e përfundoi me një kosto të lartë si biznesmen. Sepse vërtet ai është një njeri i pasur sot, por  në fushën e biznesit ka humbur shumë kuota, të cilat nuk jemi të sigurtë nëse do ti humbiste po  të mos e kishte bërë këtë kapërcim.

Sami Gjergji është një tjetër biznesmen apo më saktë ish biznesmen që nuk i rezistoi dot tundimit për tu përfshirë në politikë. Në kohën kur e bëri këtë lëvizje ishtë administrator i përgjithshëm i kompanisë së mirënjohur Floryhen. Me pas edhe i kompanisë së prodhimit të qumështit “Primalat”. Kompania e prodhimit të vezëve “Floryhen” ishte lidere e tregut, me rreth 40 për qind të tij. Mirëpo sot të dyja kompanitë nuk egzistojnë sepse kanë falimentuar. Vetë Sami Gjergji e gjen shkakun kryesor të dështimit të tij tek politika. Dhe gjasat janë që të jetë vërtet kështu, pasi disheza e kompanisë, problemet e saj filluan të shumëfishohen në kohën kur Gjergji i gëzohej statusit të deputetit.

Pilo Kerri është një tjetër biznesmen i cili ushtroi edhe detyrën e deputetit, për tiu kthyer sërish biznesit, por që sot rezulton se cikli biznes-politikë-biznes më shumë i ka prishur punë se sa i ka rregulluar.

Le të ndalojmë pak edhe tek biznesmeni Koco Kokëdhima. Për vetë dozat e protagonizmit të tij, të gjithë e mbajnë mend apogjeun e tij si politikan. Rol tejet aktiv, intervista të shumta, status i një deputeti të privilegjuar. Mirëpo emocionet positive që i vinin nga kjo situatë besoj se neutralizoheshin nga vënia në epiqendër të sulmeve të tij prej opozitës. Me akuzën e madhe si fjalë: konflikti i interesit dhe përfitim në mënyrë të padrejtë prej fondeve publike. Por që në të vërtetë kjo akuzë e bujshme ishte e konkretizuar në një kontratë qesharake ofrimi shërbimi internet me një komunë të rrethit Durrës. Më pas erdhi dërgimi i cështjes në Gjykatën Kushtetuese, pastaj heqja e mandatit të deputetit, pastaj mbarsja me një inat karshi krerëve të partisë. Kolegëve të tij e Grupit Parlamentar etj etj.

Por rasti më domethënës i kostove që mund të paguash nga politika kur ndërron biznesin me të është ai i Mark Frrokut. Me një siguri të arsyeshme mund të thuhet se nëse Mark Frroku nuk do ishte ngatërruar me politikën ai ndoshta do të ishte ai që kishte qënë para përfshirjes në të, një person me një të kaluar të dyshimtë, por pa u ngacmuar nga asnjë institucion ligjzbatues. Veprimi që bëri duke kaluar në politikë e ekspozoi në radhën e personave, kundrejt të cilëve vëmëndja e institucioneve ligjzbatuese është më e madhe. Dhe jo sepse ato janë të përkushtuar kundrejt zbatimit të ligjit, porse ato vihen në puna nga akuzat reciproke politike. Kur flitej për nevojën e dekriminalizimit të politikës emri i Mark Frrokut ishte argument kryesor me të cilën synohej të ilustrohej dukuria. Ka edhe mjaft biznesmene të tjerë që duket se kanë blerë telashet me para dhe publiku mund ti sjellë vetë lehtë ndër mend.

Por a ka biznesmenë që duke u shndërruar politikanë ia kanë parë hajrin politikës? Sigurisht që ka. Por e sigurtë është se numri i atyre që kanë vjelur pasoja të ndryshme nga pritshmëritë është shumë më i madh se sa i atyre që iu kanë dalë mirë llogaritë. Kjo të bën të mendosh se, të blesh të drejtën e kandidimit, të  të japin të drejtën e financimit, të eleminosh konfliktin e interesit duke u shkëputur qoftë edhe formalisht nga biznesi yt, pastaj të rrish vigjilent se mos të gjejnë gjurmë kompromentuese, nuk duket një biznes i mirë.

Ford, makina më e shitur në tregun shqiptar

 

Kompania e tregtimit të makinave “Albania Motor Company” ka arritur një sukses të vërtetë përgjatë vitit 2016. Fordi, makina që ajo tregton në tregun shqiptar rezultoi më e shitura. Me 537 makina të reja të shitura, marka Ford lë pas vetes të gjitha markat e tjera të makinave të reja, duke shënuar kështu një rezultat, që përbën një rritje prej 33 për qind krahasuar me një vit më parë. Kjo i ka mundësuar kompanisë jo vetëm statusin e asaj që ka brandin më të shitur në tregun shqiptar, por edhe disa vlerësime nga shtëpia e mirënjohur automobilistike “General Motors” . Kështu, “Albania Motor Company”, përfaqëson kompaninë me performancën më të mirë gjatë vitit 2016 të shitësve të makinës Ford në Europë. Ndërkohë që stafi i saj është vlerësuar ekipi menaxhues më i mirë për vitin 2016.

Tregu i makinave të reja në Shqipëri njohu një rritje të vogël gjatë vitit 2016, duke arritur në afro 2700 makina në vit. Megjithatë ky treg mbetet sërish në përmsa tejet modeste kur kujton se një shtet si Bosnja dhe Hercegovina, i ngjashëm shumë më Shqipërinë në përmasa dhe tregues ekonomik shiti për vitin 2016 8700 makina të reja.

Biokarburantet, ligji akoma në letër

 

Mjaft kompani karburanti, me përjashtim të Kastrati-t nuk i përmbahen ligjit për të përzier karburantin klasik të tyre me Biodiesel dhe bioetanol.

Shpëtim Luku

Edhe pse të bësh biznes në Shqipëri sa vjen e bëhet më e lehtë-kështu thonë raportet ndërkombetare-sërish duhet me qenë i kujdesshëm. Sepse mund të zgjidhësh problemin e identifikimit të produktit apo shërbimit që do të ofrosh, mund të bësh kalkulimet e duhura të plan biznesit, mund të projektosh klientelën tënde potenciale, mund të gjesh edhe fondet përkatëse të investimit, por t ë gjitha këto mund të mos mjaftojnë. I rëndësishëm dhe me mjaft ndikim në ecurinë e një biznesi është edhe vullneti i shtetit, i institucioneve përkatëse të tij për të zbatuar ligjin. Biokarburantet janë shembulli më i mire, nëpërmjet të cilit, mund të ilustrohet ajo cfarë thamë më lart. Një ligj për biokarburantet është miratuar që  në vitin 2009 si rrjedhojë e angazhimeve të Shqipërisë në kuadrin e protokolleve ndërkombëtare për dhënien e kontributit në uljen e ndotjes globale mjedisore. Mbi bazën e këtij ligji, qeveritë  që kanë ardhur që nga viti 2009 duhet të përcaktonin masën e përdorimit të bioetanolit dhe biodieselit. Në fakt, qeveria aktuale e ka përcaktuar në vitin 2016 përdorimin në masën 10 për qind të bioetanolit dhe 7 për qind të biodieselit. Kurse për vitin 2017 raportet do jenë 95:5. Pra 95 për qind diesel dhe benzinë klasike dhe 5 për qind bioetanol dhe biodiesel. Por problem është se në procesin e zbatimit konkret të ligjit hasen shumë probleme. Ose është më mirë të thuhet se ligji ka mbetur thjesht në letër. Sepse të dy kompanitë e vetme që operojnë në këtë sector e që kanë lindur pas vitit 2010, pra, më vonë se sa kishte dalë ligji, operojnë në kapacitete minimale. Kjo do të thotë që ata që janë klientët potencialë të saj, kompanitë e tregtimit të karburanteve nuk trokasin fare në dyert e kompanive të  prodhimit dhe tregtimit të biokarburanteve për të tërhequr sasitë respektive në raport me kuotat e tregut që kanë. Nga të gjitha kompanitë e tregtimit të karburanteve vetëm shoqëria “Kastrati” është ajo që e përdor biokarburantin, qoftë për dieselin që shet e qoftë për benzinën. Kompanitë ë tjera as që kanë lidhje akoma me këtë ligj, më përjashtim ndoshta të ndonjërës  që furnizohen prej “Kastrati”. Arsyet e mosrespektimit të ligjit mund të jenë nga më të ndryshmet, duke nisur nga mungesa e infrastrukturës e deri tek mospasja e vullnetit. Mirëpo mospërdorimi i biokarburanteve është një shpjegim se pse karburantet klasike shqiptare mbeten të një cilësie të dobët, djegja e të cilave shoqërohet me clirim gazrash në sasi të mëdha prej automjeteve. Ndotja mjedisore e shkaktuar prej automjeteve është bërë një pikë e ndjeshme për politikbërësit, por edhe për qytetarët. Makinat e vjetra mbi 15 vjecare që qarkullojnë nëpër rrugët e Shqipërisë, shoqëruar dhe me karburantet që ato përdorin, përbëjnë një “paketë ndotëse” për mjedisin reduktimi i së cilës kërkon një reformë të vërtetë. Reformë që si hap të parë e me efekte të drejtëpërdrejta  duhet të ketë përmirësimin e cilësisë së karburanteve që tregtohen në vend. Përdorimi i biokarburanteve është në funksion të këtij qëllimi. Në të kundërt, mospërdorimi i tyre nga mosrespektimi i ligjit do të thotë jo vetëm angazhim e premtime formale në kuadrin e protokolleve ndërkombëtare, sikurse është ai i Kiotos, jo vetëm dëm ndaj qytetarëve, por edhe dëm ndaj subjekteve që ofrojnë këto produkte e që sot ndjehen të tradhetuar e të zhgënjyer. Pikërisht sepse institucione të caktuara të shtetit nuk bëjnë detyrën e tyre.

Elektriciteti, karburanti më i ri për makinat

Makinat elektrike, zgjidhja më e mirë për ambientin dhe buxhetin

Shpëtim Luku

Pak kohë më parë Porsche Albania dorëzoi një stok prej 11 makinash elektrike për policinë e Tiranës, çka e ktheu atë kompaninë e vetme të tregtimit të makinave që i ka ofruar tregut shqiptar një alternative të tillë. Pas prezantimin të grupit të parë të makinave elektrike që kanë nisur udhëtimin në rrugët Shqiptare, “Porsche Albania” tregton se tashmë se jo vetëm tregtimi i makinave elektrike, por sjellja e teknologjive më të reja në favor të mjedisit dhe publikut është pjesë e axhendës dhe filozofisë së saj të punës. Shpeshherë nuk mjafton vetëm të identifikosh, të predikosh me fjalë, të teorizosh apo të ankohesh. Por duhet edhe reagime dhe veprime konkrete. Për shembull, mund të flasësh gjithë ditën për ndotjen mjedisore të shkaktuar prej makinave super të përdorura, por cfarë bën konkretisht për ta reduktuar këtë fenomen?

“Porsche Albania” ka bërë hapin e parë që mesa duket do vazhdohet nga shumë të tjerë në këtë drejtim, ku me dy modelet Volkswagen e-Golf dhe Volkswagen e-up, i ka ofruar konsumatorit alternative tepër miqësore ndaj mjedisit.

Jo vetëm miqësore ndaj mjedisit, makinat elektrike mbartin përfitime të panumërta përsa i përket kostove të operimit dhe mirëmbajtjes.

Një Volksëagen Golf ka një konsum prej 12,7 kËh për 100 km. E përkthyer në vlerë monetare është më pak se 150 lekë për 100 km. Pavarësia e e-Golf është 190 kilometra ndërsa ajo e-up! 160 kilometra që i bën shumë të përshtatshme për udhëtimet në qytet por jo vetëm.

Por përfitimi vazhdon edhe në shërbimet periodike të makinës. Makinat elektrike nuk përdorin vaj lubrifikues (që është edhe një nga elementët më të kushtueshëm për shërbimet periodike). Ferrotat gjithashtu konsumohen shumë herë më ngadalë pasi motori elektrik ndihmon proçesin e frenimit duke gjeneruar gjithashtu energji e cila kalon në grupin e baterive.

Përfitimet e dukshme kanë bërë që shtete si Norvegjia në top listën e makinave më të shitura të kenë modelet 100% elektrike. Por edhe rajoni po ecën me hapa të shpejtë drejt makinave elektrike.

Vendi ynë fqinjë Maqedonia në Janar 2017 fillon mbështetjen e gjërë ndaj makinave elektrike ku ndër përfitimet e tjera janë:

– 3,500 Euro bonus për çdo makinë elektrike deri në 25,000 Euro dhe 5,000 Euro subvencion për çdo makinë mbi 25,000 Euro.
– TVSH nga 18% ne 5%
– Kalimi në çdo rrugë publike pa pagesë rruge.
– Parkimi falas në çdo parkim publik në vend.
– 5% e parkimeve publike (ose në konçension) do jenë të detyruara të instalojnë karikues elektrik.
– 2 karikues të shpejtë dhe 2 normalë do të montohen në çdo qytet si: Bitola (Manastir), Stip, Veles, Orhër, Prilep, Kocani, Kavadarci, Gevgelija, Radovis dhe Kriva Palanka.
– 2 karikues normal duhet të kenë edhe hotelet me 4 dhe 5 yje në parkimet respektive.
– Makinat elektrike do të lejohen të udhëtojnë në korsitë e rezervuara (si ato të autobuzëve)

– Po ashtu në 2017, pikat e karburanteve në autostrada në të gjithë vendin do kenë 1 karikues të shpejtë për makina elektrike.
– Në 2018 të gjitha këto pika duhet të kenë 2 karikues të shpejtë.
– Në 2019 të gjithë pikat e karburantit në rrugët ndërqytetase duhet të kenë të paktën 1 karikues elektrik.

 

E rëndësishme është që shteti shqiptar, konform nevojës emergjente që ka, për  uljen e normës së ndotjes së shkaktuar prej makinave të hartoje e zbatojë një plan masash për sitmulimin e këtyre makinave, njësoj sikurse kanë vepruar e veprojnë vendet e tjera, ku një makinë elektrike në rrugë është një ngjarje mëse e zakonshme.

NEW VOLVO S90, ”Kafazi i sigurtë”

Shpetim Luku

Modeli i Ri Volvo S90 e vendos shoferin në zemer të experiencës së luksit.  Kompania ka krijuar një mjet  që  kombinon materialet e vecanta natyrale me teknologjinë intuitive të sofistikuar. Ky model përfaqëson një oaz të qetësisë, i prodhuar në Suedi dhe i dizenjuar përreth pozicionit të udhetimit. Eshtë një ri-përcaktim i luksit tek veturat.

 

Personaliteti dhe të rejat e Volvo S90

Në vazhdim,  do të shohim së bashku gjithashtu se cfarë e bën këtë mjet një mjet të kategorisë premium, cfarë do të tërheqë klientët ekzistues dhe të rinj drejt saj, dhe cilat janë inovacionet si më tej:

  1. Scandinavian design
  2. Sensus
  3. Drive-E
  4. IntelliSafe

 

Interiori i saj luksoz është në të njëjtën kohë një mjedis relaksues dhe një përhapje e ndërlidhjes së  botës dixhitale të shoferit. Duke i ofruar atyre teknologji të avancuara në majën e gishtave. Ndricimi dhe hapësirat gjithashtu i ofrojnë shoferit dhe pasagjerëve një sens të vërtetë të luksit..

 

Komforti i sediles është tradicionalisht një nga prioritetet më të larta.

Sediljet e Neë Volvo S 90 janë konsideruar nga burime të pavarura ndër më të mirat në treg prej shumë dekadash.

Sidoqoftë, kompania vendosi të mos vazhdojë me zhvillimin e sediljeve ekzistuese por të dizenjojë sedilje komplet të reja për gjeneratën e re të autoveturave Volvo.

“Ka të bëjë me prezantimin e gjërave që kanë kuptim me jetën e përditshme të njerëzve – më shumë se të bërit të gjërave sepse kemi mundesi- thotë David Holecek, Director of Connected Products and Services

volvo-s90-2

PERDORUESI INTERFACE

Zbavitja,  informacioni,  navigimi, sherbimet – cdo detaj intuitivisht nga Volvo Cars’ bazuar në Teknologjinë Sensus

EKRANI QENDROR

Ekrani qendror me funksion Touch është një tjetër shembull i dizajnit Skandinavn, ku forma e bukur ndjek funksionin. Ekrani disponibel 9-inch, touch screen i orientuar si portret është më tepër i përqëndruar dhe me kënd sesa tek Volvo XC90.

 

Motorri T8 Twin Engine me sistem plug-in i teknologjise hybrid pajiset nga motorri më i fuqishem Drive-E Benzine se bashku me motorrin elektrik. Eshtë motorri më i fuqishëm i prodhuar nga Volvo, duke dhënë një performancë  optimale prej 407 hp . Me motorrin T8 Tëin Engine, mjeti përdor më pak karburant dhe prodhon emetime më të ulta. Këto mjete janë gjithashtu më të mira për mjedisin.

 

INTELLISAFE

Misioni  ka qenë gjithmonë që të krijohet siguri për njerëzit. Modeli i ri Volvo S90 është i pajisur me një nivel të lartë sigurie, parandaluese dhe mbrojtëse. Ekspertët e VOLVOS e quajnë këtë përqasje IntelliSafe. Volvo e Re S90 ofron paketën e standardit të sigurisë më të lartë në të gjithë segmentin..

KAFAZ I SIGURISE

Trupi është dizenjuar për fortësi maksimale rreth ambientit të pasagjereve dhe shpërndarjen në maksimum të energjisë në zonat e përplasjes para dhe prapa.

Për të shtuar forcë dhe për të ulur konsumin e karburantit, është përdorur një sasi e madhe prej celiku Boron (celik i cilësisë ultra-të fortë), një nga tipet më të fortë të disponueshëm . Përqindja e këtij celiku Boron, e përdorur në veturën S90 është më e larta në klasën e saj. Celula ekstremisht e fortë e pasagjerëve mbron njerëzit brenda, në të gjitha llojet e përplasjeve dhe aksidenteve, duke përfshirë edhe përplasjet anesore dhe përmbysjet. Dhe kur vjen puna tek përmbysjet, një prioritet tjetër tradicional i Volvo, catia është më e fortë se kurrë.

Biznesi shqiptar gjatë një viti

 

 

Shpetim Luku

Të nderuar lexues!

Po ju sjellim për të 13-in vit me radhë Botimin Kombëtar: ”Biznesi Shqiptar: Më të Mirët 2016”. Pra u bënë 13 vite që komunikojmë së bashku rreth biznesit shqiptar dhe të dalluarve të tij. Janë 13 vite përpjekje dhe mision për të realizuar hierarkinë reale në botën e biznesit. Janë 13 vite përpjekje për të vënë në epiqendër të vëmëndjes ata që janë motorri i vërtetë lëvizës i ekonomisë: biznesmenët. Dhe na vjen mirë që tashmë ky botim është kthyer në traditë. Na vjen mirë gjithashtu që me të janë ambientuar edhe personazhet e tij. Pra biznesmenët, të cilët janë akoma më të prirur për të bashkëpunuar. Mirë na vjen edhe për faktin se ky botim ka shërbyer si model dhe si mënyrë arsyetimi dhe kënvështrimi edhe për një pjesë tjetër të medias.

Gjatë vitit 2015, 200 kompanitë më të mëdha shqiptare realizuan një total xhiroje prej 6.7 miliardë euro, ndërkohë që një vit më parë ky tregues ishte 6.5 miliardë euro.  Pak ndryshim ka edhe sa i takon treguesit të efektivitetit, teksa 200 kompanitë më të suksesshme sa i takon këtij aspekti kanë siguruar një total fitimi prej 720 milionë euro. Kurse një vit më parë ky tregues ishte 780 milionë euro.

Disi e përkeqësuar  paraqitet situata edhe në eksport. Të 100 kompanitë eksportuese më të mëdha shqiptare realizuan një total prej 129 miliardë lekë ose 930 milionë euro, ndërkohë që një vit më parë ky tregues ishte rreth 1.1 miliardë euro.

Përmirësime ka në treguesin e totalit të punësimit të 100 kompanive dhe institucioneve  më të mëdha punësuese në Shqipëri. Mjafton të shikohet që i 100-i vjet në renditjen e të punësuarve ishte me afro 399 vetë, kurse i 100-i në renditjen e sivjetme është me 523 vetë. Cka konfirmon që përpjekjet për reduktimin e punës së zezë kanë patur rezultate.

Mirëpo ajo që vazhdon të mbetet problematike është dizajnimi i biznesit shqiptar. Ka fare pak hyrje të reja në listën e 200 kompanive më të mëdha, cka do të thotë se biznesi shqiptar është i konsoliduar dhe i “kalcifikuar”. Mbizotërojnë kompanitë nga tregu u karburanteve, ndërtimit, punimeve në infrastrukturë, lojëra fati, farmaceutikë, distribucion dhe tregtim artikujsh të ndryshëm etj. Interesant është fakti se megjithëse në këta sektorë  përfaqësohen me disa operatorë në ranglistën e 200 më të mëdhenjve, sërish duket se hierarkia mes tyre është thuajse  e palëvizur krahasuar me periudha të mëparshme.  Situata ndryshon disi kur është ceshtja për fitimin. Sepse në këtë ranglistë konstatohen edhe hyrje të reja apo kapërcime në listë. Kjo tregon edhe për biznese të reja të krijuara me shkallë leverdishmerie të lartë, megjithëse këto biznese mund të mos kenë mundur të hyjnë në listën e 200 më të mëdhenjve.

Edhe krahasur me të mëdhenjtë e rajonit, performance e të “mëdhenjve të Shqipërisë” është përmirësuar. Dikur kishte diferenca të mëdha, por ata kanë ardhur duke u ngushtuar, cka tregon edhe një lloj suksesi në formalizimin e ekonomisë shqiptare.

Në përfundim, dëshirojmë të adresojmë një falenderim për të gjitha institucionet shtetërore, të cilat bashkëpunojnë me në për hartimin dhe publikimin e këtij libri.

 

Kia Sportage 2016 – Tehu i mprehur me tej!

Shpetim Luku

Eshtë një mëngjes me shi në mes të verës. Jo një mëngjes i zakontë me shi vere. Eshtë një mëngjes i ngrysur me shi që bie rrëke dhe që i ka bërë  rrugët jashtë kryeqytetit në pergjithësi akoma më të rrëshqitshme dhe të rrezikshme.

Kushte perfekte për të provuar qëndrueshmërinë në rrugë të një 4×4 të fjalës së fundit;  gjeneratën e katërt të Kia Sportage.

Kush ka thënë që e treta është e vërteta, sado të drejtë të ketë patur në përgjithësi, me siguri nuk ka patur njohuri mbi zhvillimin e këtij modeli:

Gjenerata  e katërt nuk është vetëm një hap me tej, vec kësaj është një kercim më lart.

Gjenerata e tretë e Kia Sportage, e lëvduar dhe vlerësuar nga mediat e specializuara ndërkombëtare për qëndrueshmërinë e tij, kualitetin në material, detaj dhe funksion, ofronte mbi të gjitha nje raport cmim/ cilësi/ vlerë dhe garanci që veshtirë se arrihej me të njëjtat parametra teknike dhe opsionale.

 

Kia Sportage gjenerata e katërt është ndërtuar për ta cuar këtë filozofi dhe koncept ndërtimi automjetesh të KIA-s në një ekstrem të mëtejshëm.

Me këtë model, Kia ka mprehur më tej armën e saj më të sukseshme në kategorinë e SUV kompakte.

Dizajni, materialet e opsionet, motorizimet e zgjedhura si dhe performanca e ofruar në modelin e ri,  janë projektuar për të qenë konkurues me nivelin më të lartë të së njëjtës kategori të ofruar sot.DSCN0080

Vetem 4 cm më i gjatë nga modeli paraardhes por ndjeshëm me i bollshëm dhe më me hapsire brenda, forma e tij e jashtme është më elegante dhe njëkohësisht më agresive.

Me nje dizain te pastër i cili pasqyron  tendencat më të fundit të formave dhe funksionit në industrinë automobilistike, modeli i ri ka pak  të perbashkëta me atë paraardhës.

Ne veçanti bien në sy pjesa e përparme e automjetit, krejtësisht e ridizenjuar që nga grila e motorit me ngjashmëri me hunden e tigrit – karakteristike për modelet e reja të KIA-s – deri tek fenerët me formë të mprehtë dhe me konstrukt të ri ndricimi.

Pjesa e pasme dhe vecanërisht fenerët e pasëm LED, të sjellin në mendje instiktivisht dinamikën e modeleve sportive aktuale më ekstravagante.

Interieri i Sportazhit të ri është i pastër dhe i qartë në design dhe funksion.  Mbizotëron  përdorimi i opsioneve dhe materialeve me vlerë që nga ekrani me prekje i  navigatorit dhe veshja metalike e detajeve të ndryshme të brendëshme e deri në lëkurën e përdorur për timonin, interierin dhe sediliet.

Perfshirë në paisjen e modelit në test, është një tavan panoramik xhami me hapje – hapjen do e sugjeroja në rast kohe të thatë –  i cili të sjell dritën e diellit brenda në kabinë.

Sot, me një shtypje të lehtë në butonin përkatës, xhami fshihet në heshtje nën një mbulesë pëlhure që të kursen pamjen nga lart për tek retë e zeza.

Por gjëja e parë që të vjen në mend kur ulesh brenda në Sportage është zhurma – ose më saktë mungesa e saj.

Me të mbyllur derën dhe nisur mjetin, të krijohet ndjesia se je shkëputur nga ambienti i jashtëm. Në ndihmë të kësaj qetësie me siguri vjen dhe izolimi i ri akustik që Kia ka përdorur në xhamin e parë të modelit te ri.

Me këtë ndjesi nisemi në proven time të parë me Kia Sportage të ri.

Mbas disa minutave në rrugë me taban të përzier që varionte nga asfalt i pastër e deri në gropa me thellësi të  mesme, ndjesia pasuese është: Sportage i ri ecën mbi rrugë ashtu sic duket dhe nga jashtë!

Sportiv por jo i tepruar, direkt në kthesa të shpejta por jo i parehatshëm, komod në amortizim dhe njëkohësisht i mprehtë në drejtim. Me futjen e amortizatoreve të përformancës së lartë në paisjen standart, Kia Sportge 2016 ofron një balancë të vecantë ndërmjet komoditetit, qendrueshmërisë në rrugë dhe dianamikës në drejtim, veçanërisht në rrugë me kthesa, si të pakta modele në ketë kategori.

Modeli 2.0 Diesel me 185 Kf. ofron veç të tjerave dhe program sportive drejtimi të automjetit i cili i jep lëvizjes një karakter krejt tjetër. Me aktivizimin e këtij programi, të krijohet përshtypja sikur sapo ke ngritur spirancën dhe je lëshuar nga zinxhiri.

Por kjo natyrisht hyn në llogari të ekonomisë e cila me që ra fjala në modelin 2.0 me 185 kf. dhe kambio automatike ështe vetëm 6.3 litra naftë i kombinuar në 100 km. Jo keq për nje makine 4×4 aktive që peshon mbi 1.6 ton, shkon nga 0 në 100 km. orë në 9.5 sekonda dhe kalon 200 km. në orë në qoftë se të duhet.

Keto vlera përformance e rreshtojnë Kia Sportage të ri diesel së bashku me ata pak pjestare të elites së SUV-ve të kësaj kategorie me specifikime performance të njëjta.

Për të gjithë ata që më të rëndesishme kanë ekonominë se sa përformancën në zgjedhjen e motorit, Kia ofron për Sportage 2016 edhe një motor naftë me kompakt me kapacitet 1.7 cc dhe konsum mesatar të kombinuar prej  vetem  4.7 litra ne 100 km.

Per benzinëdashësit janë gati për zgjedhje motorë benzine me injeksion direkt 1.6 GDi, 2.0 MPi dhe një alternative më sportive 1.6 GDI Turbo Benzine i cili ofron tërheqje dhe përformancë të lartë, kombinuar me kapacitet të vogel motorik.

Motorët janë të normes aktuale të Komunitetit Europian Euro 6 e cila përveç pastërtisë se ajrit dhe mosndotjes së ambientit, është gjithashtu përgjegjëse për konsum të ulët të karburantit në përgjithësi.

Pyetjes time në se këta motorë të ndërtuar sipas normave të EU kanë probleme me standartin e karburantit shitur në vendin tonë, sic dhe përmendet shpesh në publik, përgjigja i vjen e shoqëruar me ngritje supesh: Ne nuk kemi patur ndonjëhere probleme të shkaktuara nga cilësia e karburantit, as me motorët paraardhes Euro 5 dhe as me të rinjtë Euro 6 – dhe mjetet Kia janë shitur, furnizohen dhe përdoren në gjithë Shqiperinë.

Si për çdo makinë, pavarsisht nga marka nga e cila prodhohet, esenciale në mbarvajtjen e saj, janë shërbimi në kohë me filtra dhe vajra origjinale nga staf i specializuar.

I impresionuar nga paraqitja, informacionet, opsionet, përformanca e ndjesitë në udhëtim, lind pyetja e rradhës:

Sa e sigurt është e gjitha kjo? Fundi fundit kush ecën mbi 200 në orë, do siguri në frenim ose dhe në rast -largqoft – përplasje.

Përgjigja vjen e prerë; Shumë e sigurt! Me vleresimin maksimal prej 5 yjesh nga EURO NCAP – testi zyrtar europian i sigurisë së automjeteve në rrugë, Kia Sportage është një nga makinat më të sigurta sot për sot në botë.

Një nga risitë që sjell KIA në modelin e ri të Sportage është materiali me të cilin është ndërtuar trupi i tij dhe teknologjitë e përdorura në asemblim. Mbi 51 përqind e metalit të përdorur në ndërtimin e kabinës së Sportage është celik special i avancuar i fortësisë e rezistencës së lartë, i përpunuar me teknologji të avancuara të cilat rritsin stabilitetin, qëndrueshmërinë dhe sertësinë e strukturës se automjetit.

Përvec cilësisë dhe sigurisë së automjetit vete, Kia ofron për produktin e saj garancine më të gjatë dhe të plotë në vend; 5 vjet ose 150 000 Kilometra.

E gjithë kjo paketë e përmendur më sipër vjen me një çmim i cili është edhe në kete model sërisht tipik KIA.

Kia Sportage ofron një kombinim të veçantë çmim/ vlerë, i destinuar për të shërbyer atë kategori njerëzish që nuk bejnë kompromise me sigurinë e kualitetin dhe vlerësojnë e duan të kenë për vete dhe familiet e tyre më të mirën që ofrohet në përshtatje me preferencat e tyre, me çmim dhe kosto mirmbajtje të pranueshme e në raport të drejtë me çfarë ofrohet.

Në fund të këtij udhëtimi me KIA Sportage te ri, lind ndjesia çliruese që nuk është e domosdoshme të jesh i pasur mbi nivelet e normales së sotme që të kesh siguri, kualitet, përformancë e dizajn bashkëkohor në automjetin tënd.

Mundësirat e blerjes me leasing sa shkojnë e bëhen më të lehta, të shpejta e të lira për masat dhe ofrojne nivel e komoditet të lartë në lëvizje me kosto relativisht të ulet në krahasim me pak kohë me parë.

Idea për ta vazhduar udhëtimin sot në këtë ditë me shi me Sportazhin e ri ështe vërtet tunduese. Akoma më tunduese ështe idea për ta vazhduar lëvizjen e përditshme me të nesër, pasnesër e në ditët në vijim por kjo është një çështje më vete të cilën do ta flasim një herë tjetër.

 

Për të gjithë ata që janë të interesuar ta shohin e provojnë vetë Kia-n e re Sportage në Shqipëri, i vetmi vend ku mund ta bëjnë këtë është tek Artinel 95 sh.p.k. – përfaqsia zyrtare dhe ekskluzive e Kia Motors në Shqiperi që prej 16 vjetësh. Artinel 95 sh.p.k. është kompania e parë shqiptare aktive në Shqipëri në fushën e shitjes, servisimit dhe mirmbajtjes së automjeteve të reja me eksperiencë prej 25 vjetesh dhe aktualisht përfaqsues zyrtar dhe ekskluziv në vend i markave prodhuese automobilistike Kia Motors, Suzuki, SsangYong dhe Mahindra për të cilat ofron Automjete të reja të standartit më të fundit të Kmunitetit Europian, pjese të reja origjinale, Shërbim mirmbajtje dhe reparimi të autorizuar dhe specializuar dhe asistencë informacioni dhe konsulte mbi gjithshka që ka të bëje me markat e sipërpermendura.

Adresa: Artinel 95 Sh.p.k. Muçaj 1032 Vorë,Tiranë Tel.047800551 Cel. 0682020187 Email. info@kiamotors.al

 

Taksa që asfikson prodhimin vendas

 

Si po kthehet në një barrierë të rëndësishme biznesi taksa e ambalazhit? Si po frenon ajo eksportin e produkteve të ndryshme dhe si po avantazhon produktet e importit në kurriz të atij vendas?

 

Shpetim Luku

 

Mjafton vetëm një retrospektivë e thjeshtë dhe të gjithëve na vjen ndërmend një situatë paradoksale e para disa viteve. Shqipëria, një vend i pasur me ujëra, i plotësonte nevojat e konsumatorit nëpërmjet importit nga vende të tilla si Italia dhe Greqia. Më pas, investimet e biznesmeneve vendas, krijimi prej tyre i kompanive  që merren me ambalazhimin dhe tregtimin e ujit thuajse e “zhduku” fare produktin e importit nga tregu. Duke shënuar kështu një nga rastet e rralla ku beteja mes prodhimit vendas dhe atij të importit është fituar bindshëm nga i pari.

Mirëpo situate sërish ka ardhur duke ndryshuar. Ose e thënë më saktë, duke u vështirësuar për prodhimin vendas. Që nga casti që qeveria ka aplikuar taksën e ambalazhit, jo vetëm kompanive të ambalazhimit dhe tregtimit të ujit, por edhe kompanive të produkteve të tjera që përdorin ambalazh plastik iu është përkeqësuar e tashmja dhe iu është errësuar perspektiva. Pse? Sepse Shqipëria aplikon një taksë ambalazhi që është 100 lekë për kg, që e krahasuar me cmimin e blerjes kjo taksë zë afro 50 për qind të cmimit të blerjes së pipetës(që fryhet e bëhet shishe). Vende si Kosova dhe Greqia e kanë këtë taksë zero. Vende të tjera rajonale si Maqedonia apo Mali i Zi apo qoftë dhe Italia e kanë në nivele modeste. Këto praktika të ndryshme taksimi përkthehen në treg si avantazhe për njërën palë dhe dizavantazhe për palën tjetër. Cka do të thotë se me këtë nivel taksimi, kompanitë shqiptare që prodhojnë produkte të ambalazhuara me ambalazh plastic ofrojnë në treg një product që normalisht del me mim më të lartë se sa ai importit. Mjafton të përmendim si shembull që uji i ardhur nga Greqia shitet në Jug të Shqipërisë me 18 lekë për shishe, ndërkohë që kompania shqiptare duhet ta ofrojë atë me të paktën 23 lekë. E njëjta logjikë vlen pra edhe për produktet e tjera. Por ndikim akoma më të madh ka kjo taksë sa i takon ngushtimit të perspektivës së kompanive shqiptare. Në kushtet e një tregu të vogël, eksperienca e biznesit shqiptar na ka mësuar se rruga me e mirë për tu rritur është eksporti. Ka mjaft kompani shqiptare në sektorë të ndryshëm, sidomos ato të ndërtimit, që e vërtetojnë këtë teori. Sepse janë ideuar e ndërtuar me largpamësi, janë krijuar të pajisura me fuqi konkuruese për tregje më të mëdha se sa ai i Shqipërisë. Dhe deri tani mjaft suksesshëm, aq sa vështirësitë e tregut shqiptar i kanë komensuar me tregje të tjera të reja të fituara. Mirëpo këtë nuk mund ta bëjnë dot kompanitë e tregtimit të ujit apo kompani të tjera prodhimi që përdorin ambalazhin plastic. Jo për arsye të cilësisë së produkteve, sepse ajo është shumë e mirë. Jo për arsye të moskalkulimit të mirë të kostove të prodhimit sepse edhe atë dijnë ta bëjnë menaxherët e tyre. Por thjesht sepse taksa e ambalazhit e zhbalancon situatën në dëm të tyre. Kemi të bëjmë pra me arsye subjective, me barrier artificial biznesi që në një të ardhme të afërt do të bëjnë të mundur që të fitojë sërish terren produkti i ardhur nga importi. Kur qeveria shqiptare vendosi aplikimin e kësaj takes argumentimi i saj ishte nevoja për eleminimin e ambalazhit plasik, si një armik i mjedisit. Një pretendim i drejtë, një qëllim i mirë, por që fatkeqësisht nuk mund të përmbushet nëpërmjet kësaj takse. Sepse nëse në vit shiten psh 100 milionë shishe ujë, sërish aq ose edhe më shumë do të shiten. Cështja shtrohet nëse do shitet ujë Greqie, ujë Italie apo ujë Shqipërie?! Cështja shtrohet nëse do të lejojmë të përmbysim sërish raportet në treg?! Dhe nëse kemi disponimit ti japim frymëmarrje biznesit, duke e lejuar të hedhë sytë nga eksporti, duke konkuruar si I barabartë me të tjerët?

Sepse mbrojtja e mjedisit mund të realizohet edhe me një mori mënyrash të tjera.

Kush i vesh shqiptaret?

 

Zara dhe Lc Waikiki më të preferuarat

Perfytyroni pak dëshirën e ethshme të njerëzve për të bërë shopping, kthimin e tij në një passion dhe mani dhe nga ana tjetër alternativat e panumurta. Që përmbidhen ne boutiche, qendra tregtare, dyqane të specializuara marke, dyqane ku shiten lloje të ndryshme veshjesh pa profilizim të qartë, tregje të përqëndruara etj etj. Imagjinoni pra se cfarë detyre e vështirë është të gjesh veshjet e duhura, në raport me kërkesat dhe buxhetin tënd, sa i koklavitur është orientimi në këtë “pyll” të pafund alternativash e mundësish.  Megjithatë egziston një mënyrë për të parë se kë preferojnë më shumë shqiptarët. Për të identifikuar se kush janë ata dyqane që “veshin” më së shumti qytetarët e këtij vendi. Dhe kjo është xhiroja vjetore e realizuar. Nga qindra subjekte që mund të jenë me natyrë aktiviteti tregtimin e artikujve të veshjes, vetëm dy kompani janë ato që renditen ndër më të mëdhatë e biznesit shqiptar. Këto janë Inditeks Albania, kompania që merret me tregtimin e artikujve të markave Zara, Massimo Dutti dhe  Pull&Bear dhe Lc Waikiki. Të dy kompanitë përgjatë vitit 2015 kanë realizuar një aktivitet vjetor në nivelin respektiv të 1.9 dhe 1.6 miliardë lekëve duke e ekspozuar kështu si dy nga vendet më të preferuara për blerje nga ana e konsumatorëve shqiptare. Jo vetëm kaq, por edhe fitimet e kompanive janë shumë të mira, cka tregon se nëpërmjet veprimtarisë së tyre të gjitha palët janë të kënaqura. Të kënaqura janë biznesmenët që ushtrojnë këtë aktivitet sepse llogaritë iu kanë dalë mirë, por të kënaqur janë edhe blerësit për cilësinë e produkteve që kanë blerë.

 

Kosova diskriminon profilet e llamarinës së Shqipërisë

 

Produkti i Shqipërisë duhet të paguajë taksë doganore 10 për qind, i Kosovës jo.

 

Shpetim Luku

Realiteti  i marrëdhënieve ekonomike mes Shqipërisë dhe Kosovës vazhdon të pasurohet me fakte të reja, ku njëri vend diskriminon biznesin e një vendi tjetër dhe anasjelltas. Edhe profilet e llamarinës apo sic quhen në gjuhën profilet tubolare të hekurit dhe llamarinës, të prodhuara në Shqipëri diskriminohen prej shtetit kosovar. Këto produkte prodhohen nga një sërë kompanish në Shqipëri. Por lideri i këtij tregu është Pap Metal Impex. Një kompani e mirëorganizuar, një kompani që për vitin 2015 pati një xhiro biznesi prej 12-13 milionë euro, një kompani që investon sistematikisht për rritjen e kapaciteteve prodhuese dhe përpunuese. Si cdo kompani e konceptuar dhe e ndërtuar me vision e me fuqi konkuruese,  edhe Pap Metal Impex e ka kuptuar se tregu i Shqipërisë është i vogël, aq me tepër me vështirësi sa i takon investimeve publike dhe private. Ndaj dhe i ka kushtuar një pjesë të vëmëndjes së saj eksportit. Dhe ia ka dalë të ketë sukses në vende të rajonit sikurse është Maqedonia apo Mali i Zi. Mirëpo në mënyrë paradoksale kjo komani nuk ka mundur të futet në Kosovë. Dhe arsyeja është fare e thjeshtë dhe banale. Kosova aplikon për këtë lloj produkti një taksë dognore prej 10 për qind. Kjo ndopdh në një kohë, kur i njëjti produkt, i ardhë nga Kosova në Shqipëri nuk i nënshtrohet asnjë lloj takse doganore. Kjo ka sjellë për pasojë faktin që profilet tubolare të hekurit dhe llamarinës të ardhura nga Kosova të jenë të pranishme dhe konkurente në tregun e Shqipërisë. Ndërkohë që në tregun e Kosovës produkti vendas i këtij lloji është pa asnjë konkurencë nga Shqipëria. Nga ana e operatorëve dhe specialistëve gjykohet se diferenca prej 10 për qind, e takses doganore që paguhet në kufirin e Kosovës, por jo në atë të Shqipërisë është mëse  e mjaftueshme për të bërë diferencën në treg.

Në këtë mënyrë, profilet tubolare i bashkangjiten asaj morie produktesh apo mallrash që kanë hasur probleme në tregjet reciproke. Dhe që dëshmojnë se klima e bashkëpunimit dhe e të bërit biznes në vendet tona është shumë larg asaj që duhet të jetë normalisht. Le të kujtojmë për një cast atë që ngjau jo shumë kohë më parë me qumeshtin Primalat, të cilin e nxorën nga tregu në mënyrë shumë të dyshimte, ndërkohë që ai kishte arritur të siguronte deri në 20 për qind të tregut të Kosovës. Telashe të herëpashershme kanë patur edhe produkte të tilla që janë të pranishme fuqishëm në Kosove si cimento apo tullat. Por edhe produktet e Kosovës nuk kanë qenë të imunizuara nga problemet me Shqipërinë, sikurse mund të përmendim ato të krijuara me miellin, patatet apo barnat mjekësore. Probleme këto që dëshmojnë se ka akoma shumë punë për të bërë mes qeverive për të ndërtuar një mjedis të unifikuar biznesi.