Të nderuar lexues,

Me edicionin e 23-të, “Biznesi Shqiptar: Më të Mirët” shënon një tjetër vit të një historie që tashmë shtrihet në më shumë se dy dekada. Që nga viti 2003, ky botim ka ndjekur vit pas viti zhvillimin e sipërmarrjes shqiptare, duke dokumentuar rritjen e kompanive, ndryshimin e strukturës së ekonomisë dhe shfaqjen e brezave të rinj të sipërmarrësve.

Në këto 23 vite kemi parë kompani që janë rritur nga biznese të vogla në grupe të rëndësishme, industri që kanë ndryshuar strukturën e tyre, sipërmarrës që kanë ndërtuar marka të njohura dhe investime që kanë krijuar kapacitete të reja prodhuese e shërbimesh. Por kemi parë edhe kompani që janë tkurrur, janë zhdukur ose kanë humbur pozicionin e tyre. Pikërisht kjo e bën të vlefshme një renditje të tillë: ajo nuk fotografon vetëm madhësinë e biznesit, por edhe lëvizjen e tij në kohë.

Që në fillimet e këtij botimi, synimi ynë nuk ka qenë thjesht të identifikojmë kompanitë me xhiron më të madhe. Madhësia është e rëndësishme, por nuk është e mjaftueshme për të përcaktuar suksesin. Për këtë arsye, metodika e “Biznesi Shqiptar: Më të Mirët” mbështetet në një kombinim prej nëntë indikatorësh, të cilët synojnë të japin një pamje sa më të plotë të performancës së një kompanie.

Në këtë vlerësim marrin rëndësi madhësia e biznesit, efektiviteti dhe performanca financiare, investimet e realizuara, numri dhe rëndësia e vendeve të punës, impakti social dhe ekonomik, natyra dhe kompleksiteti i aktivitetit, shtrirja dhe pozicioni në treg, kontributi në zhvillimin e sektorit, si dhe elementë të tjerë që lidhen me qëndrueshmërinë dhe suksesin real të kompanisë.

Kjo metodikë ka një qëllim të qartë: të dallojë biznesin e madh nga biznesi vërtet i suksesshëm.

Një kompani mund të ketë një xhiro të konsiderueshme, por të ketë investuar pak. Një tjetër mund të ketë fitime të larta, por një impakt të kufizuar në punësim apo në zhvillimin e ekonomisë. Një kompani tjetër mund të jetë më e vogël në përmasa, por të ketë krijuar një industri, një teknologji, një markë apo një standard të ri në treg. Prandaj, suksesi i sipërmarrjes nuk mund të reduktohet në një shifër të vetme.

Në këtë kuptim, “Biznesi Shqiptar: Më të Mirët” është përpjekur gjatë gjithë këtyre viteve të krijojë një hierarki sa më reale të botës së sipërmarrjes shqiptare. Një hierarki që nuk ndërtohet mbi perceptimin, famën, marrëdhëniet apo zhurmën publike, por mbi rezultatet e matshme dhe kontributin konkret.

Kjo është edhe arsyeja pse ky botim ka dashur të ngrejë një kult tjetër të biznesmenit shqiptar: jo të atij që shfaqet më shumë, por të atij që ndërton: jo të atij që flet më shumë për suksesin, por të atij që e dëshmon atë me punën e tij. Jo thjesht të atij që fiton, por të atij që krijon vlerë, investon, punëson, paguan detyrimet ndaj shtetit dhe kontribuon në zhvillimin e ekonomisë.

Në një ekonomi tregu, sipërmarrësi i suksesshëm nuk është vetëm përfitues i zhvillimit. Ai është një prej faktorëve që e krijon atë. Investimi i tij krijon vende pune, prodhimi i tij rrit kapacitetet e ekonomisë, shërbimi i tij përmirëson tregun, taksat e tij financojnë buxhetin publik dhe konkurrenca që ai sjell nxit edhe të tjerët të bëhen më të mirë.

Për këtë arsye, prej më shumë se dy dekadash kemi dashur që në faqet e këtij botimi të vendosim në qendër sipërmarrjen reale dhe njerëzit që e ndërtojnë atë. Jo një imazh idealizues të biznesit, por një pasqyrë sa më të drejtë të rezultateve të tij.

Edicioni i 23-të vjen pikërisht si vazhdim i kësaj filozofie. Ai sjell përpara lexuesit kompanitë që, sipas treguesve dhe analizës sonë, kanë spikatur në vitin e fundit, por njëkohësisht është edhe një dokument i një ekonomie që ndryshon. Pas çdo renditjeje qëndron një histori investimi, pune, risku, suksesi dhe, në disa raste, edhe dështimi. Këto histori së bashku tregojnë se ku ka arritur biznesi shqiptar dhe cilat janë sfidat e tij për të ardhmen.

23 vite pas fillimit të këtij projekti, besojmë se vlera më e madhe e “Biznesi Shqiptar: Më të Mirët” nuk është vetëm lista e kompanive që publikojmë. Është tradita e matjes, krahasimit dhe dokumentimit të sipërmarrjes shqiptare.

Sepse një ekonomi ka nevojë jo vetëm për kompani të suksesshme, por edhe për një mënyrë të drejtë për t’i njohur dhe vlerësuar ato.

Ky ka qenë misioni ynë gjatë këtyre 23 viteve. Dhe mbetet i tillë edhe sot.

Shpëtim Luku
Drejtor
Qendra Shqiptare për Gazetari Investigative