Historia e Mark Babanit është si rrëfimi i një maratone: nis me hapa të vështirë, por me këmbëngulje dhe vizion përfundon me një fitore të madhe. Nga një i ri që u largua me një anije të mbushur me shpresa drejt Italisë, ai arriti të ndërtojë një nga kompanitë më të mëdha shqiptare në sektorin e përpunimit të peshkut – “Mare Adriatik”.
Nga emigrimi në Itali, te hapat e parë të ëndrrës
Në fillim të viteve ’90, Marku u ngjit në bordin e një anijeje të vogël me rreth 20 bashkëatdhetarë. Ishte një udhëtim i mbushur me pasiguri, por që për të do të bëhej fillimi i një udhe të re. Në Sicili, punoi njëkohësisht në përpunim peshku dhe në një restorant, duke larë enë.
Një episod i asaj kohe e përshkruan më së miri shpirtin e tij sipërmarrës. Kur pyeti sa mund të kushtonte punishtja ku punonte, shumë njerëz u habitën: si mund të mendonte për blerje një emigrant nga një vend i varfër? Por në fakt, ishte një shenjë e parë e horizontit të tij më të gjerë – ai nuk shihte vetëm rrogën mujore, por të ardhmen që mund të ndërtohej.
Ngritja e “Mare Adriatik” – nga një shkëndijë në një dritë të fortë
Pas një periudhe të vështirë, përfshirë edhe ngjarjet e vitit 1997, Marku u rikthye përfundimisht në Shqipëri. Me vendim të qartë: të ndërtonte një kompani përpunimi peshku në vendlindjen e tij, Vaun e Dejës. Ky vendim ishte një kombinim i rrënjëve personale dhe i bindjes se gratë zadrimore, të njohura për punëtorinë e tyre, do ta ndihmonin të ngrinte një biznes solid.
Sot, “Mare Adriatik” është bërë si një anije e madhe që lundron në tregun shqiptar. Nga një start i vogël, kompania sot ka rreth 600 punonjës dhe realizon mbi 10 milionë euro xhiro në vit. Ajo renditet ndër eksportuesit më të mëdhenj të vendit, duke qenë një pikë reference në sektorin e përpunimit të peshkut. Dhe ka preferuar të ndjekë dy rrugë: njëra që bazohet vetëm në material në punën për përpunimin dhe tjetra, e cila konsiston në porosinë vetëm mbi bazë produkti përfundimtar, ndërkohë që kompania është përgjegjëse për të gjitha proceset që nga sigurimi i lëndës së parë, përpunimi dhe dërgimi si produkt i gatshëm tek porositesi. Aktualisht raportet jane 60;40, por kjo nuk do te thote se nuk mund të ketë ndryshim te ketyre raporteve në të ardhmen.
Sfida e tregut, lundrim në ujëra të trazuara
Sektori i përpunimit të peshkut nuk është një det i qetë. Përkundrazi, është një treg i lidhur fort me kontrata eksporti, i ndikuar drejtpërdrejt nga kursi i këmbimit. Një luhatje e vogël në valutë mund të përkthehet në humbje të mëdha për kompanitë. Por në rastin e “Mare Adriatik”, këto sfida janë përballuar me mençuri.
Ashtu si një kapiten që di të manovrojë anijen e tij edhe kur dallgët rriten, Babani ka ditur të reflektojë ndryshimet e kursit në çmimin përfundimtar të produktit, duke mbajtur stabilitet në biznes. Kjo është një nga arsyet pse kompania shënoi një normë rentabiliteti 12% në vitin 2024, një tregues i qartë se nuk mjafton vetëm të ngresh një ndërmarrje, duhet edhe ta mbash në kurs të drejtë.
Specializimi – çelësi i suksesit
Ndryshe nga kompani të tjera që shpërndahen në shumë fusha, Babani zgjodhi një strategji të qartë: të fokusohej kryesisht tek acugja (sardelja). Si një mjeshtër që zgjedh një instrument dhe e luan në perfeksion, ai specializoi kompaninë në këtë segment dhe arriti të bëhej lider.
Më shumë se një biznes
Përtej peshkut, aktiviteti i tij shtrihet edhe në mbarështimin e derrave dhe përpunimin e produkteve të mishit. Ndërkohë, jeta e tij përfshin edhe një kapitull politik, ku ai u zgjodh Kryetar i Bashkisë së Vaut të Dejës. Vetë Babani thotë se tre ishin momentet vendimtare të jetës: emigrimi në Itali, kthimi për të ngritur kompaninë, dhe hyrja në politikë.
Një histori frymëzuese
Rruga e Mark Babanit është si historia e një farë të vogël që mbillet në tokë të vështirë, por me kujdes, punë e besim, rritet dhe kthehet në një pemë të madhe. Nga një emigrant i thjeshtë, ai u bë një nga sipërmarrësit më të rëndësishëm shqiptarë, duke provuar se vizioni dhe vendosmëria mund të transformojnë jo vetëm jetën e një individi, por edhe të një komuniteti të tërë.